„Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” to świadczenie gwarantowane podstawowej opieki zdrowotnej, dodane jako część VI załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i obowiązujące od 5 maja 2025 roku. Nie jest programem pilotażowym ani akcją profilaktyczną: jego zakres, częstotliwość i procedura wynikają wprost z przepisu. Pokazujemy, co dokładnie w tym przepisie zapisano — i czego w nim nie ma.
Bilans zdrowia osoby dorosłej to świadczenie gwarantowane z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, wprowadzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 30 kwietnia 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 584) i obowiązujące od 5 maja 2025 roku. Przysługuje nie częściej niż co 5 lat w wieku od 20 do 49 roku życia i co 3 lata powyżej 49 roku życia, a przy określaniu wieku uwzględnia się wyłącznie rok urodzenia. Punktem wyjścia jest kwestionariusz KBZOD, a zakres podstawowy obejmuje morfologię, glukozę w osoczu krwi żylnej, kreatyninę z eGFR, lipidogram, TSH i badanie ogólne moczu. Zakres rozszerzony — ALAT, AspAT, GGTP, PSA, anty-HCV i lipoproteina (a) — jest udzielany warunkowo, w zależności od wieku, płci i wyniku kwestionariusza. Całość kończy wizyta podsumowująca, której efektem jest Indywidualny Plan Zdrowotny.
01Czym jest bilans zdrowia osoby dorosłej
Nazwa własna w rozporządzeniu brzmi: „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej”, w dalszej części dokumentu skracana do „Bilans”.
Świadczenie dodano jako część VI załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Zrobiło to rozporządzenie zmieniające z 30 kwietnia 2025 roku, opublikowane jako Dz. U. z 2025 r. poz. 584, które weszło w życie 5 maja 2025 roku.
To samo rozporządzenie dopisało Bilans do wykazu świadczeń w części I załącznika oraz zmieniło paragraf 4, tak by objąć badania z nowej części VI.
Dlaczego ta konstrukcja ma znaczenie? Bo Bilans nie jest programem pilotażowym ani akcją profilaktyczną. Jest świadczeniem gwarantowanym, opisanym w rozporządzeniu na równi z pozostałymi świadczeniami podstawowej opieki zdrowotnej. Jego zakres, częstotliwość i procedura wynikają z przepisu, nie z regulaminu.
Bilans nie jest pilotażem ani akcją profilaktyczną — to świadczenie gwarantowane opisane w rozporządzeniu, więc jego zakres i procedura wynikają z przepisu, a nie z regulaminu.
02Komu i jak często przysługuje Bilans
Kryteria kwalifikacji są w rozporządzeniu podane bardzo dokładnie. Cytujemy je w rozłożeniu na punkty.
Świadczenie jest udzielane nie częściej niż:
Do tego dochodzi zapis o sposobie liczenia wieku, dosłownie: „przy czym przy określaniu wieku należy uwzględnić wyłącznie rok urodzenia”.
To istotny szczegół proceduralny. Nie liczy się dokładna data, tylko rocznik — co upraszcza kwalifikację i usuwa spory o kilka dni.
Drugie kryterium dotyczy osób, które korzystały z wcześniejszego programu. Świadczenie jest udzielane „po upływie 12 miesięcy od ostatniego badania wykonywanego w ramach programu pilotażowego „Profilaktyka 40 PLUS”, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 48e ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych”.
Czyli: udział w programie 40 PLUS nie wyklucza z Bilansu, ale wprowadza roczny odstęp.
Wiek liczy się wyłącznie po roczniku: co 5 lat od 20 do 49 roku życia, co 3 lata powyżej 49, a po Profilaktyce 40 PLUS obowiązuje 12 miesięcy odstępu.
03Kwestionariusz KBZOD i jego cztery obszary
Punktem wyjścia Bilansu nie są badania, a kwestionariusz. W rozporządzeniu nosi nazwę Kwestionariusz bilansu zdrowia osoby dorosłej, w skrócie KBZOD.
Zawiera wywiad w kierunku czterech obszarów, wymienionych dosłownie:
1. stylu życia; 2. czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz chorób onkologicznych, z uwzględnieniem wywiadu rodzinnego; 3. stanu zdrowia psychicznego; 4. wykształcenia i środowiska życia.
Czwarty punkt jest w tym zestawie najmniej oczywisty — i najciekawszy. Wykształcenie i środowisko życia to determinanty społeczne zdrowia, które rzadko trafiają do formalnych kwestionariuszy w podstawowej opiece.
Dalej rozporządzenie opisuje procedurę: weryfikację danych w kwestionariuszu przez uprawniony personel u świadczeniodawcy z umową w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, a następnie zatwierdzenie kwestionariusza i „wygenerowanie zlecenia na badania w terminie 30 dni od dnia wypełnienia KBZOD”.
Termin trzydziestu dni jest zapisany wprost. Warto go znać, bo określa, jak długo zlecenie pozostaje elementem procedury.
Bilans zaczyna się od kwestionariusza KBZOD, a nie od badań — zlecenie generuje się w terminie 30 dni od jego wypełnienia.
04Kto może realizować Bilans
Rozporządzenie wymienia cztery kategorie personelu i to szerszy zestaw, niż zwykle się zakłada.
1. lekarz udzielający świadczeń w zakresie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej; 2. pielęgniarka, o której mowa w art. 5 pkt 26 ustawy z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; 3. położna, o której mowa w tym samym przepisie; 4. profilaktyk, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. i ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 roku o niektórych zawodach medycznych (Dz. U. poz. 1972 oraz z 2024 r. poz. 1897).
Czwarta pozycja to nowość warta odnotowania. Profilaktyk jest zawodem medycznym uregulowanym dopiero ustawą z 2023 roku, a Bilans jest jednym ze świadczeń, w których może uczestniczyć.
Same badania laboratoryjne wykonuje — cytat dosłowny — „medyczne laboratorium diagnostyczne wpisane do ewidencji Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych”, w lokalizacji lub w dostępie.
To rozdzielenie ról jest praktyczne: kwestionariusz i wizytę podsumowującą prowadzi personel przychodni, badania wykonuje laboratorium spełniające wymóg wpisu do ewidencji.
Bilans może prowadzić lekarz POZ, pielęgniarka, położna albo profilaktyk, a badania wykonuje laboratorium wpisane do ewidencji Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych.
05Zakres podstawowy badań w Bilansie
Zakres podstawowy obejmuje sześć pozycji. Podajemy je w brzmieniu z rozporządzenia.
Dwa szczegóły warte uwagi.
Pozycja druga mówi o „stężeniu glukozy w osoczu krwi żylnej” — a więc precyzuje materiał, nie tylko parametr.
Pozycja czwarta wymienia cholesterol nie-HDL obok LDL i HDL. To parametr wyliczany, który w standardowych lipidogramach nie zawsze jest raportowany osobno, a tu został zapisany wprost.
Pozycja trzecia jest z kolei pierwszym miejscem w tym rozporządzeniu, gdzie eGFR pojawia się jako element opisanego świadczenia. W wykazie badań lekarza POZ z części IV takiej pozycji nie ma — piszemy o tym w tekście o badaniach nerek.
Zakres podstawowy to sześć pozycji zapisanych precyzyjnie: glukoza w osoczu krwi żylnej, kreatynina z eGFR i lipidogram z cholesterolem nie-HDL.
06Zakres rozszerzony i słowo „warunkowo”
Zakres rozszerzony jest w rozporządzeniu opisany jednym, bardzo istotnym zastrzeżeniem. Obejmuje badania „warunkowo, w zależności od wieku, płci i wyniku KBZOD”.
1. aktywność aminotransferazy alaninowej (ALAT); 2. aktywność aminotransferazy asparaginianowej (AspAT); 3. aktywność gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP); 4. stężenie całkowite antygenu specyficznego dla prostaty (PSA) we krwi u mężczyzn powyżej 50 roku życia; 5. obecność przeciwciał anty-HCV we krwi; 6. stężenie lipoproteiny (a) — „wykonywane w ramach Bilansu tylko raz w życiu między 20 a 40 rokiem życia”.
Słowo „warunkowo” przesądza charakter tej listy: nie jest to zestaw przysługujący każdemu. Trzy pierwsze pozycje dotyczą enzymów oznaczanych w kontekście wątroby, czwarta ma jawne kryterium płci i wieku, piąta to badanie przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu C, a szósta ma najbardziej niezwykłe ograniczenie w całym rozporządzeniu — raz w życiu, w oknie dwudziestu lat.
O badaniach z pozycji piątej i o antygenie HBs z części IV piszemy w tekście o anty-HCV i antygenie HBs.
Słowo „warunkowo” przesądza, że zakres rozszerzony nie przysługuje każdemu, a lipoproteinę (a) oznacza się tylko raz w życiu, między 20 a 40 rokiem życia.
07Wizyta podsumowująca i Indywidualny Plan Zdrowotny
Trzecim elementem Bilansu jest wizyta, na której zbiera się wyniki. Rozporządzenie opisuje ją dokładnie.
Wizyta jest realizowana w gabinecie lekarza, pielęgniarki lub położnej i zawiera:
1. pomiary ciśnienia tętniczego i tętna; 2. pomiary antropometryczne: wagę, wzrost, obwód talii i obwód bioder, wyliczenie BMI oraz WHR, czyli stosunku obwodu talii do obwodu bioder; 3. analizę wyników KBZOD; 4. analizę wyników badań laboratoryjnych.
Efektem wizyty jest przygotowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ) oraz określenie interwencji prozdrowotnych.
Dwie rzeczy w tym opisie są nieoczywiste. Pierwsza: obwód talii i obwód bioder są mierzone obowiązkowo, a nie tylko waga i wzrost. Druga: wskaźnik WHR jest wyliczany obok BMI, co odzwierciedla to, że rozmieszczenie tkanki nie jest tym samym co jej ilość.
Czego nie napiszemy: co konkretnie powinno znaleźć się w Indywidualnym Planie Zdrowotnym ani jakie interwencje są zalecane. Rozporządzenie tego nie precyzuje, a my nie dopisujemy treści, której w przepisie nie ma.
Na wizycie mierzy się także obwód talii i bioder oraz wylicza WHR obok BMI, a jej efektem jest Indywidualny Plan Zdrowotny.
08Czego o Bilansie nie napiszemy
Trzy zastrzeżenia — każde z powodem.
Nie napiszemy, że Bilans wykrywa choroby. Rozporządzenie opisuje zakres badań i procedurę, a nie skuteczność programu. Ocena skuteczności wymagałaby danych, których nie mamy.
Nie napiszemy, co znaczy konkretny wynik. Żadnej interpretacji: ani dla eGFR, ani dla ALAT, ani dla lipidogramu. Wyniki analizuje personel na wizycie podsumowującej, w kontekście kwestionariusza.
Nie napiszemy, komu przysługuje zakres rozszerzony. Rozporządzenie mówi „warunkowo, w zależności od wieku, płci i wyniku KBZOD” i nie podaje szczegółowych progów. Podanie ich byłoby domysłem.
Co napisaliśmy: pełną treść części VI — kryteria, częstotliwość, obszary kwestionariusza, personel, oba zakresy badań, terminy i przebieg wizyty. Wszystko z jednego dokumentu, którego adres jest pod tekstem.
Sąsiednie teksty o zakresie świadczeń: badania wątroby oraz badania nerek.
09Najczęstsze pytania
Od 5 maja 2025 roku. Wprowadziło go rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 kwietnia 2025 roku, Dz. U. z 2025 r. poz. 584, dodając część VI do załącznika nr 1 rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych z zakresu POZ.
10Zobacz też
- Badania wątroby
- Albuminuria badanie
- Antygen hbs anty-hcv
- Badania nerek
- Egfr badanie
- Przewlekła choroba nerek klasyfikacja
| grupa wieku | częstotliwość |
|---|---|
| od 20 do 49 roku życia | co 5 lat |
| powyżej 49 roku życia | co 3 lata |
Podstawą tego tekstu nie są badania kliniczne, lecz akty prawne: rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 kwietnia 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 584), tekst jednolity rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych z zakresu POZ (Dz. U. z 2023 r. poz. 1427), ustawa z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawa z 17 sierpnia 2023 roku o niektórych zawodach medycznych. Da się z nich odczytać dokładnie to, co opisuje ten artykuł: kryteria kwalifikacji, częstotliwość, cztery obszary kwestionariusza, uprawniony personel, oba zakresy badań, termin 30 dni na wygenerowanie zlecenia i przebieg wizyty podsumowującej. Czego te dokumenty nie rozstrzygają: skuteczności Bilansu w wykrywaniu chorób, interpretacji pojedynczych wyników ani progów decydujących o zakresie rozszerzonym — rozporządzenie mówi tu wyłącznie „warunkowo, w zależności od wieku, płci i wyniku KBZOD”. Nie precyzuje też, co ma zawierać Indywidualny Plan Zdrowotny, dlatego tego w tekście nie znajdziesz.
11Najczęstsze pytania
Jak często można skorzystać z Bilansu?
Nie częściej niż co 5 lat w wieku od 20 do 49 roku życia i co 3 lata powyżej 49 roku życia. Przy określaniu wieku uwzględnia się wyłącznie rok urodzenia.
Co jeśli korzystałem z Profilaktyki 40 PLUS?
Świadczenie jest udzielane po upływie 12 miesięcy od ostatniego badania wykonanego w ramach tego programu pilotażowego.
Jakie badania obejmuje zakres podstawowy?
Morfologię krwi, stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej, stężenie kreatyniny wraz z oszacowaną wartością eGFR, lipidogram z cholesterolem całkowitym, LDL, HDL i nie-HDL oraz triglicerydami, TSH i badanie ogólne moczu.
Co obejmuje zakres rozszerzony?
Warunkowo, w zależności od wieku, płci i wyniku kwestionariusza: ALAT, AspAT, GGTP, PSA u mężczyzn powyżej 50 roku życia, przeciwciała anty-HCV oraz lipoproteinę (a) — tylko raz w życiu między 20 a 40 rokiem życia.
Kto może przeprowadzić Bilans?
Lekarz POZ, pielęgniarka, położna albo profilaktyk — zawód uregulowany ustawą z 17 sierpnia 2023 roku o niektórych zawodach medycznych. Badania wykonuje laboratorium wpisane do ewidencji Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych.
Co się dzieje po badaniach?
Odbywa się wizyta podsumowująca z pomiarem ciśnienia i tętna, pomiarami antropometrycznymi (waga, wzrost, obwód talii i bioder, BMI, WHR) oraz analizą kwestionariusza i wyników. Jej efektem jest Indywidualny Plan Zdrowotny.
Witalne Suplementy i Żywność funkcjonalna — zobacz, co mamy w ofercie.
12Źródła
- Rozporządzenie MZ z 30.04.2025 zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ — Dz. U. z 2025 r. poz. 584, część VI załącznika nr 1 api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/584/text.pdf
- Rozporządzenie MZ z 24.09.2013 w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ — tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1427 api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/1427/text.pdf
- Ustawa z 27.08.2004 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. 2004 Nr 210 poz. 2135 (akt posiada tekst jednolity) — art. 5 pkt 26, art. 48e ust. 5 api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2004/2135
- Ustawa z 17.08.2023 o niektórych zawodach medycznych, Dz. U. poz. 1972 — zawód profilaktyka api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/1972
- Metadane aktu w bazie ELI: data ogłoszenia i status api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/584
- Ministerstwo Zdrowia — informacje o programach profilaktycznych i świadczeniach gwarantowanych gov.pl/web/zdrowie
