Status oświadczenia zdrowotnego rozstrzyga jedno miejsce: unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych prowadzony przez Komisję Europejską. Opakowanie i opis w sklepie nie są dowodem — to materiał, który się sprawdza. Poniżej pokazujemy, jak czytać wiersz rejestru, co przesądzają statusy „Authorised” i „Non-authorised” i dlaczego zero trafień nie jest zgodą.
Oświadczenie zdrowotne sprawdza się w unijnym rejestrze oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych na portalu Komisji Europejskiej. Każdy wpis ma jeden z dwóch statusów: „Authorised” albo „Non-authorised” — w zrzucie z 14 lutego 2013 roku odpowiednio 240 i 1800 wpisów. Konkretny wpis cytuje się przez numer Entry Id, na przykład 4407 dla reishi. Brak wpisu nie jest zgodą: dla rośliny prawie zawsze znaczy „wstrzymane”, a EFSA podaje 1548 wstrzymanych oświadczeń dotyczących roślin. Przesądził to wyrok TSUE C-386/23 z 30 kwietnia 2025 roku — zawieszenie oceny nie uprawnia do użycia oświadczenia.
01Gdzie sprawdzić, czy oświadczenie zdrowotne jest dopuszczone
Liczy się jedno miejsce: unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych prowadzony przez Komisję Europejską. Opakowanie i opis w sklepie nie są dowodem — to materiał, który sprawdzamy.
Rejestr występuje w dwóch postaciach i różnica między nimi przesądza wynik: ekran wyszukiwania na portalu Komisji oraz plik PDF do pobrania. Pobrany plik ma w stopce datę wygenerowania 14 lutego 2013 roku, liczy 727 stron i po wypakowaniu tekstu daje 56 311 wierszy. Pracowaliśmy na nim lokalnie, bo tak da się przeszukać cały rejestr jednym zapytaniem.
Stąd pierwsze zastrzeżenie: publiczny plik jest zrzutem sprzed lat, więc nie zawiera niczego, co dopuszczono później. Stan na dziś sprawdza się wyłącznie w aktualnej wersji rejestru.
Podstawą prawną mechanizmu jest rozporządzenie (WE) nr 1924/2006, a poszczególne wpisy do unijnego wykazu dodawały kolejne rozporządzenia Komisji — drugą drogą weryfikacji jest więc znalezienie aktu, który dany wpis wprowadził.
Dlaczego opakowania w tej kategorii milczą o efekcie, opisaliśmy w tekście o oświadczeniach zdrowotnych na suplementach.
Status oświadczenia rozstrzyga unijny rejestr Komisji Europejskiej, a nie opakowanie; publiczny plik PDF to zrzut z 2013 roku, więc stan na dziś czyta się w wersji aktualnej.
02Jak wygląda wpis w rejestrze oświadczeń zdrowotnych
Wpis nie jest jednym zdaniem, tylko wierszem z kilku kolumn. Wynik zależy od każdej z nich, więc czytamy wszystkie.
Pisownia w rejestrze bywa zaskakująca i to praktyczny problem. W nazwie wpisu dla reishi stoi „Mashroom”, a shiitake figuruje jako „Lentinula edodes (Common Name : Shitake)”. Dlatego szukamy po nazwie łacińskiej i sprawdzamy kilka pisowni, nie nazwę handlową z opakowania.
Brzmienia oświadczeń podajemy po angielsku, tak jak stoją w rejestrze. Polskie tłumaczenie takiego zdania czyta się jak hasło reklamowe, a nie jak cytat z dokumentu urzędowego.
Co z tych informacji trafia na opakowanie, a czego na nim być nie może, rozbieramy w instrukcji jak czytać etykietę suplementu.
04Entry Id — po czym poznać konkretny wpis w rejestrze
Entry Id to numer identyfikujący wpis. Podając go, rozmawiamy o konkretnym wierszu rejestru, a nie o wrażeniu z lektury opisu — dlatego cytujemy numer, nie parafrazę.
Jak to działa, najkrócej widać na jednej substancji z dwoma wpisami w zrzucie; trzeci wiersz dodajemy dla porównania nazw:
Dwa wiersze dla jednego gatunku, dwa różne powiązania zdrowotne, dwa odrębne rozstrzygnięcia — jedna substancja może mieć w rejestrze kilka wpisów i sprawdzenie pierwszego trafienia nie kończy sprawy. Pełne zestawienia wpisów odczytaliśmy osobno: grzybowe w tekście o grzybach witalnych, kakaowe w tekście o flawanolach kakaowych.
Kakao pokazuje jeszcze jedną pułapkę pisowni: pod nazwą „Cocoa flavanols” stoi w zrzucie wpis odmowny 1506, a wpisy 2724 i 4276 rejestr prowadzi pod inną nazwą — „Cocoa (Theobroma cacao L.)”. To dwie różne pozycje jednego surowca i szukanie po jednej nazwie nie pokaże drugiej. Samym flawanolom kakao dopuszczono jeden wpis, i to dopiero po dacie zrzutu.
Entry Id identyfikuje pojedynczy wiersz rejestru; jedna substancja bywa opisana kilkoma wpisami i pod kilkoma nazwami, więc pierwsze trafienie nie kończy sprawdzenia.
05Brak wpisu w rejestrze prawie zawsze znaczy „wstrzymane”
Najczęstszy błąd w tej procedurze to odczytanie zera trafień jako braku zakazu. Zero trafień znaczy tylko tyle, że w tej wersji rejestru wpisu nie ma.
Substancje, dla których w zrzucie nie ma ani jednego wpisu, sprawdzone wyszukiwaniem po pełnym tekście pliku: chlorella, spirulina, ashwagandha, withania, rhodiola, chaga, Inonotus, Hericium, kwas humusowy, kwas fulwowy, zeolit.
Brak wpisu ma dwa możliwe wyjaśnienia i żadne z nich nie jest zgodą.
Zasada odczytu jest więc prosta: dla rośliny albo grzyba brak wpisu traktujemy jako „wstrzymane”, a dla witaminy albo składnika mineralnego sprawdzamy aktualną wersję rejestru.
Zero trafień nie jest zgodą: dla roślin i grzybów oznacza wstrzymaną ocenę, a dla witamin i składników mineralnych — konieczność sprawdzenia aktualnej wersji rejestru.
- Wstrzymanie oceny. Komisja przekazała EFSA 4637 oświadczeń między lipcem 2008 a marcem 2010 roku. EFSA wydała 341 opinii naukowych dotyczących 2758 oświadczeń ogólnofunkcjonalnych, a 1548 oświadczeń dotyczących roślin wstrzymano. Cytat z EFSA: „Some ‘general function’ claims (1548 botanical-related claims) have been put on hold pending for the Commission and Member States final consideration”.
- Dopuszczenie po dacie zrzutu. Oświadczenie o flawanolach kakao wpisano rozporządzeniem Komisji 851/2013 z 3 września 2013 roku, a nasz plik pochodzi z lutego tego samego roku. W pliku go więc nie ma, choć w prawie jest.
06Jak ustalić, którym rozporządzeniem wpis dodano do rejestru
Pozycja „wstrzymane” jest równoważna pozycji „brak dopuszczenia” — przesądził to wyrok TSUE C-386/23 z 30 kwietnia 2025 roku, a jego skutki dla opakowania rozbieramy w tekście o oświadczeniach zdrowotnych na suplementach. Dla procedury znaczy to jedno: wynik „brak wpisu” zamyka sprawę i nie wymaga dalszej interpretacji.
Zostaje druga droga weryfikacji, przydatna wtedy, gdy wpis w rejestrze jest, ale chcemy zobaczyć jego podstawę. Wpisy dodane po ogłoszeniu unijnego wykazu wprowadzały kolejne rozporządzenia Komisji, a ich teksty czyta się w EUR-Leksie po numerze CELEX: cyfra sektora, rok, litera typu aktu i czterocyfrowy numer.
Przykład na wpisie o flawanolach kakao: rozporządzenie Komisji 851/2013 z 3 września 2013 roku ma CELEX 32013R0851, a w jego załączniku stoją trzy rzeczy, których sam rejestr nie pokazuje w jednym miejscu — brzmienie dopuszczone, warunki stosowania i przypis o zakresie zezwolenia.
Po co ta droga: rejestr podaje wynik, a rozporządzenie podaje uzasadnienie i granice. Przy statusie „Authorised” to właśnie akt, nie rejestr, rozstrzyga wątpliwości o zakres wpisu — na przykład o to, jakich kategorii żywności zezwolenie dotyczy i na jak długo je wydano.
Gdzie kończy się kategoria żywności, a zaczyna kategoria leku roślinnego, wyjaśniamy w tekście o suplemencie diety i leku roślinnym.
Wstrzymanie oceny prawnie równa się brakowi dopuszczenia (TSUE C-386/23), a podstawę istniejącego wpisu czyta się w rozporządzeniu Komisji odszukanym w EUR-Leksie po numerze CELEX.
07Co zapisać, żeby sprawdzenie wpisu dało się powtórzyć
Sprawdzenie, którego nie da się odtworzyć, nie jest dowodem niczego — po pół roku nie wiadomo, czego dotyczyło i w jakiej wersji rejestru.
Zapisujemy pięć rzeczy: sprawdzane zdanie w brzmieniu dosłownym, nazwę substancji w pisowni rejestru, Entry Id każdego znalezionego wpisu, status każdego z nich oraz datę i postać wersji rejestru — ekran portalu albo plik z datą w stopce.
Przy statusie odmownym dopisujemy jeszcze treść kolumny z powodem odmowy, bo trzy różne powody prowadzą do tego samego wyniku formalnego, ale opisują zupełnie różne sytuacje. Przy statusie „Authorised” zapisujemy warunki stosowania i przypisy, a nie samo brzmienie.
Dla wyniku „brak wpisu” notujemy, po jakich nazwach szukaliśmy — łacińskiej, angielskiej, wariantach pisowni — bo zero trafień jest wiarygodne tylko wtedy, gdy wiadomo, czego szukano.
Do tej samej teczki warto wpiąć wymagania Państwowej Inspekcji Sanitarnej przy wprowadzaniu suplementów diety do obrotu — podajemy je w bibliografii, bo formułują granicę kategorii bez odsyłania do orzecznictwa.
Polska sprawa administracyjna, w której encyklopedyczny opis roślin na stronie sklepu skończył się dwiema karami pieniężnymi utrzymanymi przez NSA, pokazuje, po co ta dokumentacja: ocenie podlega zdanie, nie intencja autora. Opisujemy ją w tekście o oświadczeniach zdrowotnych na suplementach.
Sprawdzenie zapisujemy w pięciu punktach — zdanie, nazwa w pisowni rejestru, Entry Id, status i data wersji rejestru — bo tylko wtedy da się je powtórzyć.
08Jak sprawdzić oświadczenie: lista kontrolna i jej granice
Zbierzmy procedurę w kolejność, która najszybciej doprowadza do wyniku.
Dwa przykłady zamykające. Grzyby: cztery wpisy, wszystkie „Non-authorised”, a chaga nie występuje w rejestrze pod żadną nazwą — wynik sprawdzenia jest ten sam. Kakao: w zrzucie same odmowy, a w rejestrze aktualnym wpis dodany rozporządzeniem 851/2013, z warunkiem 200 mg flawanoli kakao o stopniu polimeryzacji 1-10 w dziennej porcji i z przypisem ograniczającym zezwolenie do jednego wnioskodawcy na pięć lat. Rozbieramy go w tekście o flawanolach kakaowych.
Czego w tym tekście nie ma i dlaczego:
Procedura to siedem kroków, od dosłownego przepisania zdania po zapis wyniku; tekst nie opisuje filtrów portalu ani liczb z aktualnej wersji rejestru.
- Przepisz zdanie dosłownie. Sprawdzamy brzmienie, nie ogólny sens.
- Ustal nazwę substancji w pisowni rejestru — najpewniejsza jest nazwa łacińska, na przykład Theobroma cacao L. albo Lentinula edodes.
- Znajdź wszystkie wpisy dla tej substancji, nie tylko pierwszy z listy trafień.
- Przeczytaj kolumnę statusu, a przy odmowie także kolumnę z powodem odmowy.
- Przy statusie „Authorised” przeczytaj warunki stosowania i przypisy — one przesądzają, czy wpis obejmuje dany produkt.
- Brak wpisu policz jako brak dopuszczenia i sprawdź datę wersji rejestru, z której korzystasz.
- Zapisz wynik w formie do powtórzenia — zdanie, nazwę, Entry Id, status i datę wersji rejestru.
- nie opisujemy filtrów wyszukiwania na portalu Komisji — pracowaliśmy na pobranym pliku rejestru, nie na interfejsie;
- nie podajemy liczby wpisów w wersji aktualnej — liczby 240 i 1800 pochodzą ze zrzutu z 14 lutego 2013 roku;
- nie rozstrzygamy, czy wpis o flawanolach kakao jest dziś dostępny dla przedsiębiorcy innego niż pierwotny wnioskodawca — to wymaga sprawdzenia w aktualnym rejestrze;
- nie podajemy sygnatury ani odnośnika do polskiej sprawy administracyjnej — opisujemy ją w osobnym tekście, a adresów publikacji nie zgadujemy.
09Najczęstsze pytania
Na portalu Komisji Europejskiej — adres podajemy w bibliografii. Ten sam rejestr jest dostępny jako plik PDF, ale to zrzut z 14 lutego 2013 roku, więc nie pokazuje stanu na dziś.
10Zobacz też
- Jak wybrać suplement diety
- Na co patrzeć kupując kakao
- Próg 15 procent w suplemencie
- Oznaczenia na suplementach
- Wykaz witamin i składników mineralnych
- Certyfikat analizy
| kolumna wpisu | co w niej znajdziemy |
|---|---|
| substancja | nazwa w pisowni rejestru, np. „Ganoderma lucidum-Mashroom-Reishi mushroom” |
| brzmienie oświadczenia | oryginał angielski, tutaj „Stimulates the body in exhaustion” — sformułowanie, o którego dopuszczenie wnioskowano i którego nie dopuszczono |
| powiązanie zdrowotne | kategoria efektu, np. „Physical well-being” |
| opinia EFSA | sygnatura, np. 2011;9(6):2228 |
| status | „Authorised” albo „Non-authorised” — w tym wpisie „Non-authorised” |
| Entry Id | numer wpisu, tutaj 4407 |
| powód odmowy albo warunki stosowania | zależnie od statusu |
Ramy wyznacza rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 i prowadzony na jego podstawie rejestr UE; w publicznym zrzucie z 14 lutego 2013 roku jest 240 wpisów „Authorised” i 1800 „Non-authorised”. Ocenie poddano oświadczenia, które Komisja przekazała EFSA między lipcem 2008 a marcem 2010 roku: z 4637 zgłoszeń powstało 341 opinii naukowych obejmujących 2758 oświadczeń ogólnofunkcjonalnych. Nie oceniono natomiast 1548 oświadczeń dotyczących roślin — wstrzymano je do czasu rozstrzygnięcia przez Komisję i państwa członkowskie, więc dla większości surowców roślinnych i grzybowych rejestr nie zawiera wyniku oceny. Skutek prawny takiego stanu ustalił dopiero TSUE w wyroku C-386/23 z 30 kwietnia 2025 roku. Same liczby ze zrzutu nie opisują stanu na dziś: wpisy dodane później, jak flawanole kakao rozporządzeniem 851/2013, widać wyłącznie w aktualnej wersji rejestru.
11Najczęstsze pytania
Co dokładnie znaczy status „Non-authorised”?
Że tego oświadczenia nie wolno stosować w żadnym brzmieniu. Rejestr podaje wtedy powód odmowy w osobnej kolumnie, a powody bywają zupełnie różne.
Czy każda odmowa w rejestrze znaczy to samo?
Nie. Rejestr podaje powód w osobnej kolumnie, a powody bywają zupełnie różne: jeden mówi, że deklarowanego efektu nie dało się ocenić, bo nie był dostatecznie zdefiniowany, inny — że go nie wykazano, trzeci — że w rozumieniu rozporządzenia nie jest korzystnym efektem fizjologicznym. Formalny wynik jest za każdym razem ten sam: wpisu nie wolno użyć.
Po co podawać Entry Id, a nie samo brzmienie oświadczenia?
Bo numer identyfikuje konkretny wiersz rejestru. Jedna substancja może mieć kilka wpisów o różnych statusach, więc Entry Id usuwa wątpliwość, o którym mowa.
Substancji nie ma w rejestrze — czy mogę opisać jej działanie?
Nie. Dla roślin brak wpisu prawie zawsze znaczy wstrzymanie oceny — EFSA podaje 1548 wstrzymanych oświadczeń dotyczących roślin, a TSUE orzekł w 2025 roku, że zawieszenie nie uprawnia do użycia oświadczenia.
Wpis jest odmowny — czy wolno zacytować jego brzmienie w tekście?
Tylko razem z informacją o statusie, w tym samym miejscu. Brzmienie z rejestru podane bez adnotacji o odmowie czyta się jak własne oświadczenie zdrowotne, a art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia 1924/2006 obejmuje każde stwierdzenie sugerujące związek między żywnością a zdrowiem. Dopisek o braku urzędowego potwierdzenia tego nie zmienia.
Czy sam rejestr wystarczy, żeby ocenić zdanie ze strony sklepu?
Rejestr rozstrzyga status oświadczenia, ale ocenie podlega konkretne zdanie, nie intencja autora — pokazała to polska sprawa administracyjna zakończona wyrokiem NSA. Dlatego po sprawdzeniu wpisu zapisujemy wynik i porównujemy go z brzmieniem, które faktycznie stoi na stronie.
Witalne Suplementy i Żywność funkcjonalna — zobacz, co mamy w ofercie.
12Źródła
- Komisja Europejska, Rejestr UE oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych — wersja aktualna, do sprawdzania statusu wpisu ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-cla
- Komisja Europejska, rejestr UE w pliku PDF — zrzut z 14 lutego 2013 r., 727 stron: 240 wpisów Authorised, 1800 Non-authorised, Entry Id 4407, 3127, 4390, 3774, 1506, 2724 i 4276 ec.europa.eu/food/food-feed-portal/backend/claims/fi
- EFSA, Health claims (art. 13) — 4637 oświadczeń przekazanych w latach 2008–2010, 341 opinii, 2758 oświadczeń ogólnofunkcjonalnych, 1548 wstrzymanych efsa.europa.eu/en/topics/health-claims-art-13
- TSUE, C-386/23 Novel Nutriology, wyrok z 30 kwietnia 2025 r., ECLI:EU:C:2025:304 curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-386/23
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych — art. 2 ust. 2 pkt 5 oraz art. 10 ust. 1 i 3 eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A
- Państwowa Inspekcja Sanitarna, Wymagania przy wprowadzaniu suplementów diety do obrotu gov.pl/web/psse-piotrkow-trybunalski/wymagania-przy-
