Próg 15 procent w suplemencie diety: co mówi przepis i jak go sprawdzić

01Czym jest próg 15 procent w suplemencie diety

Próg jest jeden i stoi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 9 października 2007 roku w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. Odczytaliśmy go w brzmieniu tekstu jednolitego, czyli Dz. U. z 2023 r. poz. 79.

Paragraf 4 ust. 2 brzmi dosłownie:

> „Minimalna ilość witamin i składników mineralnych obecnych w suplementach diety w zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia wynosi nie mniej niż 15% referencyjnych wartości spożycia określonych w pkt 1 części A załącznika XIII do rozporządzenia nr 1169/2011.”

Dwie rzeczy w tym zdaniu łatwo przeoczyć. Pierwsza: przepis mówi o ilości obecnej w produkcie, a nie o tym, co wolno napisać na opakowaniu — wymogi dotyczące samych napisów zebrano osobno, w § 5. Druga: jednostką odniesienia jest zalecana porcja do spożycia w ciągu dnia, a nie kapsułka i nie sto gramów.

Przepis jest aktualny. Po tekście jednolitym ogłoszono dwie nowelizacje — Dz. U. z 2025 r. poz. 1182 oraz Dz. U. z 2026 r. poz. 1115 — i żadna nie tknęła § 4. Przeredagowały odnośnik nr 2 do tytułu rozporządzenia i uzupełniły załącznik nr 2 o kolejne formy chemiczne.

Próg minimalnej zawartości ustala § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2007 roku w brzmieniu tekstu jednolitego Dz. U. z 2023 r. poz. 79, a mierzy się go w dziennej porcji.

02Skąd biorą się wartości odniesienia dla progu 15 procent

Procent bez podstawy, do której się odnosi, jest liczbą bez treści. Rozporządzenie wskazuje jej miejsce precyzyjnie: pkt 1 części A załącznika XIII do rozporządzenia nr 1169/2011.

To ten sam adres, do którego odsyła § 5 ust. 5, nakazując podać zawartość witamin i składników mineralnych także w procentach referencyjnych wartości spożycia. Jedna tabela obsługuje więc dwa różne zadania: wyznacza minimum dla składu i skaluje procent na etykiecie.

Rozporządzenia nr 1169/2011 nie pobraliśmy u źródła: kanał unijny, którym się to robi, zwracał puste odpowiedzi, a wersji ujednoliconych aktów UE tą drogą nie udostępnia. Dlatego nie podajemy tu ani jednej wartości odniesienia w miligramach czy mikrogramach. Podajemy natomiast nazwę aktu: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25 października 2011 roku w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Paragraf 5 ust. 1 odsyła do niego w całości.

Dla samego sprawdzenia progu to nie przeszkoda, a skrót. Skoro procent musi znaleźć się na opakowaniu, wystarczy go odczytać — przeliczania miligramów na procent nikt od kupującego nie wymaga, bo tę operację wykonał już producent.

Wartości odniesienia, od których liczy się ten procent, wskazuje pkt 1 części A załącznika XIII do rozporządzenia nr 1169/2011 — ten sam adres obsługuje próg i etykietę.

03Załącznik nr 3 z 2007 roku jest uchylony

To najczęstsza pułapka przy tym przepisie. Pierwotne brzmienie rozporządzenia z 2007 roku miało własną tabelę wartości odniesienia do znakowania — właśnie w załączniku nr 3. W tekście jednolitym Dz. U. z 2023 r. poz. 79 przy tym załączniku widnieje jedno słowo: „(uchylony)”.

Liczby z tamtej tabeli nie są więc obowiązującym prawem, choć nadal krążą w opracowaniach. Nie przepisujemy ich tutaj: rolę wartości odniesienia przejął przepis unijny wskazany wyżej.

Skutek jest prosty: cytat z załącznika nr 3, choćby przepisany bezbłędnie, jest cytatem z jednostki, która nie istnieje w treści aktu — a numeracja pozostałych załączników po uchyleniu się nie przesunęła, więc załącznik nr 1 i załącznik nr 2 znaczą to samo co przedtem.

Po czym poznać zestawienie oparte na uchylonej tabeli: podaje wartość odniesienia dla pojedynczej witaminy w miligramach albo mikrogramach i powołuje się na rozporządzenie z 2007 roku, nie wskazując tekstu jednolitego. Adresem takiej liczby jest dziś przepis unijny, więc zestawienie bez tego odesłania nadaje się najwyżej do celów historycznych.

Załącznik nr 3 z 2007 roku figuruje w tekście jednolitym jako „(uchylony)”, więc liczby z tamtej tabeli nie są prawem, a numeracja pozostałych załączników się nie zmieniła.

04Co próg 15 procent zmienia w czytaniu składu

Z zestawienia § 4 ust. 2 z wymogami znakowania wychodzi jedna czynność. Sprawdzenie progu sprowadza się do jednego ruchu: odczytać procent przy witaminie albo składniku mineralnym. Wartość niższa niż 15% oznacza oznakowanie niezgodne z § 4 ust. 2 — i jest to jedyna niezgodność, którą kupujący wyłapie samodzielnie, bez wglądu w dokumentację produktu.

Ilość niższa od tego progu wymogu nie spełnia: witaminy w takiej ilości w suplemencie diety po prostu być nie może, więc i procent poniżej 15 nie powinien się na opakowaniu pojawić.

Pozostałe wymogi z § 5 — liczbowa postać deklaracji, przeliczenie na dzienną porcję i dopuszczalna postać graficzna — opisaliśmy przy jak czytać etykietę suplementu. Dla sprawdzenia progu liczy się z nich jedno: procent z § 5 ust. 5 musi być na opakowaniu, więc jest jedyną liczbą, którą da się skonfrontować z § 4 ust. 2 bez obliczeń.

Co z tego wynika przy półce: patrzymy na procent, a nie na wielkość liczby przy nazwie składnika. Sama liczba w miligramach nic nie mówi, dopóki nie zna się wartości odniesienia — a tej na opakowaniu nie ma.

Sprawdzenie progu to jeden ruch: odczytać procent przy witaminie lub składniku mineralnym; wynik poniżej 15% oznacza oznakowanie niezgodne z § 4 ust. 2.

05Załącznik nr 1: czego próg dotyczy, a czego nie

Wymóg z § 4 ust. 2 obowiązuje wyłącznie w granicach jednej listy. Załącznik nr 1 tekstu jednolitego wymienia 13 witamin i 17 składników mineralnych wraz z jednostkami, w jakich podaje się ich zawartość. Ta lista jest jednocześnie granicą progu: składnika, którego w niej nie ma, nie ma do czego odnieść, więc nie ma dla niego minimum.

Stąd pierwszy ruch przy tabeli składu: podzielić ją na dwie części — pozycje z załącznika nr 1 i wszystko pozostałe. Tylko przy pierwszej części procent ma podstawę prawną i tylko ją da się zmierzyć progiem. Uwaga na starsze zestawienia w sieci: brzmienie tego załącznika w tekście jednolitym różni się od pierwotnego z 2007 roku, więc listę bierzemy z tekstu jednolitego, a nie z wersji ogłoszonej wtedy.

Druga część, czyli przetwory roślinne i grzybowe, nie ma żadnej liczby odniesienia. Rozporządzenie nie daje przy przetworze roślinnym progu, wobec którego dałoby się sprawdzić miligramy z opakowania — wykaz z załącznika nr 1 go nie obejmuje. Liczba przy nazwie wyciągu może być duża albo mała i ani jedna, ani druga nie mówi jeszcze nic o zgodności z przepisem.

Opis przetworu roślinnego czyta się więc inaczej niż tabelę witamin: jak wybrać ekstrakt roślinny i zapis stosunku surowca do wyciągu.

Próg obejmuje wyłącznie 13 witamin i 17 składników mineralnych z załącznika nr 1; dla przetworów roślinnych i grzybowych rozporządzenie nie podaje wartości odniesienia.

06Dzienna porcja jako mianownik progu 15 procent

Skoro próg mierzy się w zalecanej dziennej porcji, to porcja jest mianownikiem całego wymogu — a wyznacza ją producent: jedna kapsułka, dwie albo miarka proszku. Dlatego sprawdzenie progu zaczyna się od odczytania porcji, a nie od liczby przy nazwie składnika: ten sam procent może stać na opakowaniu przy jednej i przy trzech kapsułkach dziennie.

Gdzie tej porcji szukać. Paragraf 5 ust. 2 pkt 3 każe podać porcję zalecaną do spożycia w ciągu dnia jako informację obowiązkową, więc na opakowaniu jest zawsze — zwykle nad tabelą składu albo pod nią, w zdaniu o zalecanym spożyciu. Tę jedną liczbę warto zapisać przed odczytaniem czegokolwiek innego.

Na co patrzeć w samej tabeli: na nagłówek kolumny, bo to on mówi, do czego liczby się odnoszą. Jeżeli stoi tam „w 1 kapsułce”, a porcja dzienna to dwie kapsułki, procent z tej kolumny nie jest procentem, o którym mówi § 4 ust. 2. Jeżeli nagłówek podaje obie podstawy — na kapsułkę i na porcję — do progu bierzemy tę drugą.

Czego z porcji nie wyczytamy: ani ile kapsułek jest w opakowaniu, ani na ile dni wystarczy. Przy progu obie te rzeczy są bez znaczenia, bo § 4 ust. 2 pyta wyłącznie o zawartość w porcji, którą producent nazwał dzienną.

Mianownikiem progu jest zalecana dzienna porcja wyznaczona przez producenta, dlatego nagłówek kolumny — „na kapsułkę” czy „na porcję” — decyduje o tym, co z czym porównujesz.

07Czego nie podajemy przy progu 15 procent i dlaczego

Ten tekst ma świadome luki i wolimy je nazwać, niż zakryć.

Ostatni punkt wymaga wyjaśnienia, bo bywa czytany jako brak wiedzy. W publicznym pliku unijnego rejestru oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych — zrzucie z 14 lutego 2013 roku — było 240 wpisów dopuszczonych i 1800 odmownych. Osobno, już nie z tego pliku, EFSA podaje 1548 wstrzymanych oświadczeń dotyczących roślin — od 2010 roku ani dopuszczonych, ani odrzuconych. Dla większości surowców roślinnych i grzybowych nie ma ani jednego wpisu dopuszczonego, więc zdanie o efekcie byłoby oświadczeniem niedopuszczonym.

Państwowa Inspekcja Sanitarna zapisuje to wprost: „suplementy diety są dedykowane osobom zdrowym jako uzupełnienie diety – nie mogą być reklamowane jako posiadające właściwości lecznicze czy zapobiegające chorobom!”.

Skąd bierze się ten zakaz i jak sprawdzić rejestr — oświadczenia zdrowotne na suplementach.

• Wartości odniesienia z rozporządzenia nr 1169/2011 — nie pobraliśmy tego aktu u źródła, więc nie podajemy żadnej liczby w miligramach ani mikrogramach dla pojedynczej witaminy.
• Tabela z załącznika nr 3 rozporządzenia z 2007 roku — jest uchylona, a liczby uchylone nie są prawem.
• Ujednolicone wersje aktów unijnych — kanał, którym pobieraliśmy prawo UE, ich nie udostępnił; nie cytujemy treści, której nie odczytaliśmy.
• Jakikolwiek efekt zdrowotny składnika — nie ma tu o tym ani zdania i nie jest to przeoczenie.

08Lista kontrolna: jak sprawdzić próg 15 procent na opakowaniu

Sześć czynności, w kolejności, w jakiej najszybciej idą przy półce.

Jedna uwaga na koniec. Próg 15% to wymóg wobec składu, a nie rekomendacja ilości. Rozporządzenie mówi, ile witaminy musi być w dziennej porcji, żeby mogła się ona w suplemencie diety w ogóle znaleźć, i na tym kończy swoją rolę. Nie mówi nic o tym, ile witaminy powinien przyjmować człowiek.

Nazwy z tej listy rozwijamy w hasłach słownikowych — na przykład magnez.

• Znajdź zalecaną dzienną porcję. Bez niej żadna liczba na opakowaniu nie ma odniesienia.
• Odczytaj kolumnę z procentami. Dla witamin i składników mineralnych musi tam stać procent wartości odniesienia; wynik poniżej 15% jest sygnałem, że w tym oznakowaniu coś się nie zgadza.
• Sprawdź, do czego odnosi się ta kolumna. Jeżeli tabela jest liczona na kapsułkę, a porcja dzienna to dwie, progu z § 4 ust. 2 nie sprawdzisz bez przeliczenia.
• Sprawdź, czy składnik jest na liście z załącznika nr 1. Próg dotyczy tylko tych 13 witamin i 17 składników mineralnych.
• Nie oceniaj przetworu roślinnego procentem. Nie ma dla niego wartości odniesienia i nie ma progu.
• Sprawdź stan prawny, zanim powołasz się na przepis. Przy tym rozporządzeniu obowiązuje tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 79, a § 4 ust. 2 nie zmieniła żadna z późniejszych nowelizacji.

09Najczęstsze pytania

Nie mniej niż 15% referencyjnych wartości spożycia w zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia — tak stanowi § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 9 października 2007 roku w brzmieniu tekstu jednolitego Dz. U. z 2023 r. poz. 79. Na opakowaniu konfrontuje się z tym progiem procent podany przy nazwie witaminy, a nie liczbę w miligramach.

10Zobacz też

• Jak sprawdzić akt prawny
• Jak sprawdzić oświadczenie zdrowotne
• Jak wybrać suplement diety
• Na co patrzeć kupując kakao
• Oznaczenia na suplementach
• Wykaz witamin i składników mineralnych

11Najczęstsze pytania

12Źródła

1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9.10.2007 w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety — tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 79: § 4 ust. 2, § 5, załącznik nr 1 oraz załącznik nr 3 (uchylony) isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230
2. Tekst jednolity rozporządzenia w formacie PDF — pełne brzmienie § 4 ust. 2 i załączników, odczytane u źródła api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/79/text.pdf
3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 25.08.2025 zmieniające rozporządzenie w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety, Dz. U. z 2025 r. poz. 1182 api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1182/text.pdf
4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19.08.2026 zmieniające rozporządzenie w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety, Dz. U. z 2026 r. poz. 1115 api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1115/text.pdf
5. Metadane ELI rozporządzenia z 9.10.2007 — status aktu oraz wykaz zmian i tekstów jednolitych api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2007/1425
6. Państwowa Inspekcja Sanitarna, Wymagania przy wprowadzaniu suplementów diety do obrotu gov.pl/web/psse-piotrkow-trybunalski/wymagania-przy-