Pamiętasz, jak na lekcjach biologii uczono o fotosyntezie? Chlorofil to ten zielony pigment, który zamienia światło słoneczne w energię chemiczną roślin. Ale chlorofil ma też drugie życie poza światem roślin, jako składnik suplementów i naturalnych barwników. Co warto o nim wiedzieć?
Chlorofil to zielony barwnik roślinny umożliwiający fotosyntezę, oznaczony jako E140 w przemyśle spożywczym, obecny we wszystkich roślinach zielonych.
01Co to jest chlorofil?
Chlorofil to grupa zielonych pigmentów porfirynowych występujących w roślinach, glonach i niektórych bakteriach, odpowiedzialnych za pochłanianie energii świetlnej w procesie fotosyntezy. Struktura chemiczna chlorofilu przypomina hemoglobinę (krwi ssaków), z tą różnicą, że centrum cząsteczki chlorofilu zawiera magnez, podczas gdy hemoglobina żelazo. W przemyśle spożywczym chlorofil ma oznaczenie E140.
02Jakie są rodzaje chlorofilu?
W naturze występuje kilka rodzajów chlorofilu, najważniejsze to chlorofil a (we wszystkich roślinach i sinicach) i chlorofil b (w roślinach wyższych i zielonych algach). Dodatkowo istnieją chlorofile c, d i e w mniejszych ilościach w konkretnych organizmach (np. brunatnice, krasnorosty). Pochodne chlorofilu znajdują się też w produktach przemysłowych: chlorofiliny miedziowe (E141) to syntetyzowane pochodne stosowane jako barwnik.
03Jak działa chlorofil w organizmie człowieka?
Chlorofil spożyty w pożywieniu lub suplementach nie jest dobrze wchłaniany w przewodzie pokarmowym i w znacznej części wydalany w niezmienionej formie. W jelitach może wiązać niektóre związki, między innymi lotne związki siarki odpowiedzialne za nieprzyjemny zapach (stąd zastosowanie chlorofiliny w produktach dla osób z kolostomią). Badania nad wpływem chlorofilu na organizm trwają, ale wymagają potwierdzenia.
04Gdzie znaleźć chlorofil w diecie?
Najwyższą zawartość chlorofilu mają: chlorella, spirulina, sok z młodego jęczmienia, trawa pszeniczna, szpinak, jarmuż, natka pietruszki, brokuły, rukola, sałata. Chlorella pyrenoidosa zawiera najwięcej chlorofilu wśród znanych organizmów spożywanych przez człowieka.
05Czy chlorofil jest bezpieczny?
Chlorofil naturalny (E140) jest uważany za bezpieczny dodatek do żywności i nie ma ustalonego dziennego bezpiecznego poziomu spożycia (ADI), co świadczy o bardzo niskiej toksyczności. Jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących, jednak każdy suplement diety warto omówić ze specjalistą przed startem stosowania. Chlorofiliny miedziowe (E141) wymagają dalszej oceny EFSA dla pełnego potwierdzenia bezpieczeństwa.
06Kiedy NIE stosować suplementów z chlorofilem?
- Nadwrażliwość na zielone warzywa lub algi stanowiące źródło chlorofilu
- Stosowanie leków światłouczulających (chlorofil może wzmacniać reakcję skóry na światło)
- Niewydolność nerek wymaga konsultacji z lekarzem
- Diagnoza choroby przewlekłej lub stosowanie leków wymagają konsultacji ze specjalistą
- Ciąża i karmienie piersią standardowo wymagają konsultacji
07Co mówi nauka o chlorofilu?
Chlorofil został zidentyfikowany po raz pierwszy w 1817 roku przez francuskich chemików Pierre'a Pelletiera i Josepha Caventou. Struktura porfirynowa została wyjaśniona w pracach Richarda Willstättera (Nagroda Nobla 1915 za badania nad chlorofilem). Współczesne badania koncentrują się na potencjalnym działaniu antyoksydacyjnym i interakcjach chlorofiliny z toksynami w przewodzie pokarmowym. Nauka nie potwierdza twierdzeń o leczeniu konkretnych chorób, to składnik diety, nie środek leczniczy.
08Jak rozpoznać dobry suplement z chlorofilem?
- Naturalne źródło (chlorella, spirulina, młody jęczmień) zamiast wyizolowanego barwnika
- BIO certyfikat jako sygnał czystości
- Brak dodatków typu wypełniacze, aromaty, barwniki
- Badania laboratoryjne na metale ciężkie i mikotoksyny
- Skład transparentny z deklaracją zawartości chlorofilu
09Źródła
- Zintegrowana Platforma Edukacyjna (gov.pl) — Barwniki fotosyntetyczne i ich funkcje zpe.gov.pl
- Słownik języka polskiego PWN — chlorofil sjp.pwn.pl
- NCBI Bookshelf — Molecular Biology of the Cell (Alberts): Chloroplasts and Photosynthesis www.ncbi.nlm.nih.gov
- NCBI Bookshelf — The Cell (Cooper): Photosynthesis www.ncbi.nlm.nih.gov
- Wikipedia (PL) — Chlorofile pl.wikipedia.org
10Najczęściej zadawane pytania
Co to jest chlorofil?
Chlorofil to grupa zielonych pigmentów porfirynowych występujących w roślinach, glonach i niektórych bakteriach, odpowiedzialnych za fotosyntezę. W przemyśle spożywczym oznaczony jako E140.
Jakie są rodzaje chlorofilu?
Najważniejsze rodzaje to chlorofil a (we wszystkich roślinach i sinicach) i chlorofil b (w roślinach wyższych i zielonych algach). Istnieją też chlorofile c, d i e.
Gdzie znaleźć chlorofil w diecie?
Najwięcej chlorofilu zawierają chlorella, spirulina, sok z młodego jęczmienia, trawa pszeniczna, szpinak, jarmuż, natka pietruszki, brokuły, rukola i sałata.
Czy chlorofil jest bezpieczny?
Chlorofil naturalny (E140) jest uważany za bezpieczny, nie ma ustalonego dziennego limitu spożycia. Chlorofiliny miedziowe (E141) wymagają dalszej oceny EFSA.
Czy chlorofil pomaga w detoksykacji?
Chlorofil może wiązać niektóre związki w jelitach, w tym lotne związki siarki. Badania nad pełnym wpływem chlorofilu na detoksykację trwają i wymagają potwierdzenia.
Naturalne zioła i suplementy w jednym miejscu — poznaj ofertę Witalności.
