Pewnie słyszałaś o spirulinie i chlorelli i może zastanawiałaś się, czym te dwie zielone żywności się różnią. A właściwie jedna jest niebiesko-zielona, druga zielona. Spirulina ma swoją bogatą historię, sięgającą czasów Azteków sprzed 500 lat. Co to dokładnie jest?
Spirulina (Arthrospira platensis) to niebiesko-zielona cyjanobakteria zawierająca 60-70% białka, znana z czasów Azteków, używana współcześnie jako superfood.
01Co to jest spirulina?
Spirulina to wielokomórkowa, niebiesko-zielona cyjanobakteria (sinica) z rodzaju Arthrospira, najczęściej spotykana w gatunkach Arthrospira platensis i Arthrospira maxima. Nazwa pochodzi od spiralnego kształtu jej trychomu (włókna komórkowego). Mimo określenia „alga" technicznie jest cyjanobakterią (bakterią fotosyntetyzującą), nie rośliną. Pierwszy suplement diety na bazie spiruliny wprowadzono w 1979 roku.
02Skąd pochodzi spirulina?
Spirulina naturalnie występuje w ciepłych, alkalicznych wodach. Najsłynniejsze naturalne stanowiska to jezioro Texcoco w Meksyku (źródło Azteków), jezioro Czad w Afryce, jezioro Titicaca w Ameryce Południowej. Aztekowie zbierali ją z jeziora Texcoco, suszyli na matach i formowali w „dihé", ciastka dodawane do potraw. Hodowla komercyjna prowadzona głównie w Japonii, na Hawajach, w Chinach i Indiach.
03Jaki jest skład spiruliny?
Spirulina w suchej masie zawiera: 60-70% białka, kwasy tłuszczowe omega-6 (w tym GLA, kwas gamma-linolenowy), chlorofil, fikocyjaninę (niebieski pigment), karotenoidy, witaminy z grupy B, żelazo, magnez i inne minerały. Profil aminokwasowy zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne, choć metionina jest w niższym stężeniu niż w białkach zwierzęcych.
04Czym spirulina różni się od chlorelli?
Spirulina to cyjanobakteria (sinica) o spiralnym kształcie, chlorella to zielona alga jednokomórkowa o kulistym kształcie. Spirulina ma więcej białka (60-70% vs 50-60% chlorelli), chlorella ma więcej chlorofilu i wiąże metale ciężkie dzięki twardej ścianie komórkowej. Spirulina nie ma takiej ściany komórkowej, więc nie ma tej właściwości wiązania metali.
| Cecha | Spirulina | Chlorella pyrenoidosa |
|---|---|---|
| Typ organizmu | Cyjanobakteria | Zielona alga |
| Kształt | Spirala | Kulista |
| Białko | 60-70% | 50-60% |
| Ściana komórkowa | Brak | Tak (wiąże metale) |
| Chlorofil | Średnia zawartość | Najwyższa w naturze |
| Fikocyjanina | Tak | Nie |
| Najlepsze do | Białko, energia | Oczyszczanie |
05Kiedy NIE stosować spiruliny?
- Fenyloketonuria (spirulina zawiera fenyloalaninę)
- Choroby autoimmunologiczne (potencjalna stymulacja układu odpornościowego, konsultacja z lekarzem)
- Nadczynność tarczycy wymaga konsultacji z lekarzem (zawartość jodu)
- Stosowanie leków immunosupresyjnych lub przeciwzakrzepowych wymaga konsultacji
- Alergia na ryby lub owoce morza (możliwa krzyżowa reakcja na kwasy tłuszczowe)
- Ciąża i karmienie piersią wymagają konsultacji ze specjalistą
- Ryzyko zanieczyszczenia mikrocystynami (toksynami) w spirulinie z niekontrolowanych źródeł
06Co mówi nauka o spirulinie?
Spirulina jest badana naukowo od lat 70. XX wieku, początkowo jako potencjalne źródło białka w krajach o ograniczonym dostępie do żywności (program ONZ). Część badań skupia się na zawartości fikocyjaniny, badaniu właściwości antyoksydacyjnych i wpływie na profil lipidowy. Inne prace analizują GLA (kwas gamma-linolenowy) jako rzadki kwas tłuszczowy. Większość badań to małe próby, wymagające dalszych potwierdzeń. Nauka nie potwierdza twierdzeń o leczeniu konkretnych chorób, to suplement białkowo-odżywczy, nie środek leczniczy.
07Jak rozpoznać dobrą spirulinę?
- Pochodzenie z kontrolowanej hodowli (nie naturalne zbiorniki, ryzyko mikrocystyn)
- Badania laboratoryjne każdej partii na mikrocystyny, metale ciężkie, mikrobiologię
- BIO certyfikat jako sygnał czystości
- Niebieski odcień jako sygnał wysokiej zawartości fikocyjaniny
- Brak dodatków, czysta spirulina 100%
- Forma tabletek lub proszku bez wypełniaczy
08Źródła
- Farmacja Polska — Spirulina (Arthrospira): badania nad działaniem leczniczym i właściwości prozdrowotne (PTFarm) www.ptfarm.pl
- PMC/Nutrients — przegląd korzyści suplementacji spiruliną w chorobach sercowo-naczyniowych pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- PMC/BMC Complement Altern Med — ochronne działanie wodnego ekstraktu Spirulina platensis wobec wolnych rodników pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- WHO/FAO JECFA — ekstrakt ze spiruliny (Arthrospira platensis), ocena bezpieczeństwa (INS 134) apps.who.int
- Wikipedia (PL) — Spirulina (cyjanobakterie, Arthrospira) pl.wikipedia.org
09Najczęściej zadawane pytania
Co to jest spirulina?
Spirulina to wielokomórkowa, niebiesko-zielona cyjanobakteria z rodzaju Arthrospira, najczęściej Arthrospira platensis. Mimo nazwy 'alga' technicznie jest bakterią.
Skąd pochodzi spirulina?
Naturalnie z ciepłych, alkalicznych wód. Aztekowie zbierali ją z jeziora Texcoco w Meksyku, formowali w ciastka 'dihé'. Hodowla komercyjna w Japonii, Hawajach, Chinach.
Co zawiera spirulina?
60-70% białka, GLA (kwas gamma-linolenowy), chlorofil, fikocyjaninę, karotenoidy, witaminy z grupy B, żelazo, magnez. Wszystkie aminokwasy egzogenne.
Czym spirulina różni się od chlorelli?
Spirulina to cyjanobakteria spiralna, chlorella to zielona alga kulista. Spirulina ma więcej białka, chlorella więcej chlorofilu i wiąże metale ciężkie dzięki ścianie komórkowej.
Kiedy nie stosować spiruliny?
Nie stosować przy fenyloketonurii, chorobach autoimmunologicznych, nadczynności tarczycy, lekach immunosupresyjnych, alergii na ryby. Konsultacja w ciąży i karmieniu.
Naturalne zioła i suplementy w jednym miejscu — poznaj ofertę Witalności.
