Wiesz, że w Twoich jelitach żyje około 2 kilogramów mikroskopijnych bakterii, wirusów i grzybów? Cała ta społeczność ma swoją nazwę: mikrobiota. I choć jeszcze 20 lat temu mało kto o niej mówił, dziś jest jednym z najgoręcej badanych obszarów medycyny.
Mikrobiota to społeczność około 38 bilionów mikroorganizmów (bakterii, archeonów, grzybów, wirusów) zamieszkujących organizm człowieka, w największym zagęszczeniu w jelicie grubym.
01Co to jest mikrobiota?
Mikrobiota to społeczność około 38 bilionów mikroorganizmów zamieszkujących organizm człowieka, obejmująca bakterie, archeony, grzyby, wirusy i pierwotniaki. Największe zagęszczenie występuje w jelicie grubym (około 100 bilionów bakterii). Skład mikrobioty jest indywidualny jak odcisk palca i kształtuje się od pierwszych godzin życia po porodzie.
02Jak działa mikrobiota?
Mikrobiota pełni cztery główne funkcje: bierze udział w trawieniu pokarmów (szczególnie błonnika), uczestniczy w syntezie witamin (K i część grupy B), trenuje układ odpornościowy oraz konkuruje o miejsce z bakteriami chorobotwórczymi. Bakterie jelitowe produkują również krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA, np. maślan), które są źródłem energii dla komórek jelita grubego.
03Czym różni się mikrobiota od mikroflory jelitowej?
Mikrobiota to szersze pojęcie obejmujące wszystkie mikroorganizmy (bakterie, archeony, grzyby, wirusy, pierwotniaki). Mikroflora dotyczy wyłącznie bakterii. Współczesna nauka coraz częściej używa terminu „mikrobiota", bo lepiej oddaje złożoność tej społeczności. Terminem „mikrobiom" określa się natomiast cały materiał genetyczny mikroorganizmów.
| Pojęcie | Zakres | Co obejmuje |
|---|---|---|
| Mikrobiota | Najszersze | Bakterie, archeony, grzyby, wirusy, pierwotniaki |
| Mikroflora | Węższe | Wyłącznie bakterie |
| Mikrobiom | Genetyczne | Cały materiał genetyczny mikroorganizmów |
04Co najbardziej szkodzi mikrobiocie?
Pięć głównych czynników zaburzających skład mikrobioty:
- Antybiotyki, szczególnie te o szerokim spektrum działania
- Dieta uboga w błonnik i bogata w cukry proste oraz produkty wysoko przetworzone
- Przewlekły stres wpływający na oś jelita-mózg
- Niedobór snu i nieregularny rytm dobowy
- Niektóre leki (na przykład inhibitory pompy protonowej stosowane długoterminowo)
05Jak codziennie wspierać mikrobiotę?
Pięć praktycznych sygnałów dnia, które wspierają skład mikrobioty:
- Różnorodność roślinna w diecie (cel: 30 różnych roślin tygodniowo)
- Kiszonki i fermenty jako naturalne źródło bakterii kwasu mlekowego
- Błonnik z warzyw, owoców i strączków jako paliwo dla dobrych bakterii
- Ograniczenie cukrów prostych i wysoko przetworzonej żywności
- Regularny sen wspierający rytm dobowy
06Kiedy konsultacja z lekarzem jest konieczna?
Trzy sytuacje wymagające oceny medycznej:
- Objawy ze strony układu pokarmowego trwające dłużej niż 2 tygodnie (biegunki, zaparcia, wzdęcia, ból brzucha)
- Stosowanie antybiotyków długoterminowo i widoczne zmiany w trawieniu
- Diagnoza choroby zapalnej jelit, IBS, SIBO lub inna diagnoza gastroenterologiczna – każdy nowy suplement omawiaj z lekarzem
07Co mówi nauka o mikrobiocie?
Mikrobiota jest jednym z najszybciej rozwijających się obszarów badawczych ostatniej dekady. Część badań wskazuje na związek między składem mikrobioty a samopoczuciem, odpornością i nastrojem (oś jelita-mózg). Inne prace badają związki z metabolizmem i wagą. Nauka nie potwierdza twierdzeń o leczeniu konkretnych chorób przez suplementację probiotyczną – to wsparcie naturalnych procesów, nie środek leczniczy.
08Źródła
- NCBI/PMC — Thursby & Juge, „Introduction to the human gut microbiota" (Biochem J 2017) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- NCBI/PMC — „What is the Healthy Gut Microbiota Composition?" (Microorganisms 2019) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- NCEŻ PZH — Pokarm przyjazny dla jelit (równowaga mikrobiologiczna) ncez.pzh.gov.pl
- NCEŻ PZH — Dieta dobra dla jelit (mikrobiota a żywienie) ncez.pzh.gov.pl
- Wikipedia (EN) — Human microbiota (skład, ~39 bln drobnoustrojów) en.wikipedia.org
09Najczęściej zadawane pytania
Co to jest mikrobiota?
Mikrobiota to społeczność około 38 bilionów mikroorganizmów zamieszkujących organizm człowieka, obejmująca bakterie, archeony, grzyby, wirusy i pierwotniaki.
Jak działa mikrobiota?
Mikrobiota bierze udział w trawieniu, syntezie witamin K i grupy B, trenuje układ odpornościowy oraz konkuruje o miejsce z bakteriami chorobotwórczymi.
Czym różni się mikrobiota od mikroflory jelitowej?
Mikrobiota to szersze pojęcie obejmujące wszystkie mikroorganizmy. Mikroflora dotyczy wyłącznie bakterii. Mikrobiom to natomiast cały materiał genetyczny mikroorganizmów.
Co szkodzi mikrobiocie?
Pięć głównych czynników: antybiotyki szerokospektralne, dieta uboga w błonnik, przewlekły stres, niedobór snu i niektóre leki długoterminowe.
Z naszej oferty
Łączy szczepy probiotyczne z prebiotykami i daje mikrobiocie konkretne wsparcie. Skład sprawdzany w laboratorium, opakowanie na 30 dni stosowania.
