Olej kokosowy – czy warto go stosować, a jeśli tak - na co?

Słyszałeś/aś kiedyś o olejach MCT? To tak jakby turbo wersja tłuszczów – szybko zamieniają się w energię, zamiast odkładać się w ciele. Wyobraź sobie tylko paliwo, które od razu trafia do silnika i napędza go bez zbędnego magazynowania. Brzmi naprawdę dobrze!

Olej kokosowy jest pełen takich kwasów tłuszczowych, co sprawia, że jest szczególnie ceniony jako wsparcie dla osób aktywnych i dbających o zdrowie. Czy można go jednak nazwać zdrowotnym gamechangerem? Sprawdźmy!

Czym jest olej kokosowy? MCT jako turbo-paliwo dla mózgu i metabolizmu

Olej kokosowy to prawdziwy must-have dla każdego, kto chce żyć dłużej i lepiej. Ten wyjątkowy składnik działa jak naturalne paliwo dla mózgu, jednocześnie wspierając ciało w spalaniu tłuszczu, regulacji hormonów i obronie przed bakteriami. Jak to możliwe? To wszystko zasługa kwasów tłuszczowych średniej długości, czyli MCT (medium-chain triglycerides), które organizm zamienia błyskawicznie na energię. Zamiast być magazynowane jak inne tłuszcze, MCT trafiają bezpośrednio do wątroby, gdzie zamieniają się w ketony – alternatywne paliwo dla mózgu, poprawiające koncentrację, stabilizację nastroju i wydajność umysłową.

To właśnie dlatego wprowadzając olej kokosowy do swojej diety, dajesz sobie szansę na jeszcze więcej energii, lepsze skupienie i stabilniejszy nastrój. Badania pokazują, że kwasy tłuszczowe MCT zawarte w oleju kokosowym wspierają spalanie kalorii, co może pomagać w redukcji tkanki tłuszczowej, a także poprawiają pracę układu odpornościowego dzięki silnym właściwościom antybakteryjnym.

Jakość ma znaczenie - olej kokosowy rafinowany czy nierafinowany (virgin)?

I tu zaczyna się cała zabawa – bo nie każdy olej kokosowy to to samo! Do wyboru masz dwie opcje: olej nierafinowany, czyli virgin, i jego bardziej tajemniczy kuzyna – olej rafinowany. Nierafinowany to prawdziwy dzikus – pachnie, smakuje i wygląda jak świeżo rozłupany kokos. Jest tłoczony na zimno, przez co zachowuje wszystkie naturalne składniki i to jego warto używać, jeśli chcesz czerpać z kokosa „surową moc”. Ma delikatnie wyczuwalny, kokosowy smak i pełnię zdrowych tłuszczów MCT, czyli to, czego szukasz, jeśli chcesz zasilić swój mózg na pełnych obrotach.

Z kolei rafinowany olej kokosowy to jakby jego zdecydowanie bardziej osłabiona wersja – nie ma intensywnego zapachy i jest nieco bardziej płynny. Ze względu na to, że powstaje jakby na skróty (proces przemysłowego wytwarzania tego oleju odbywa się w sposób termiczny), traci sporą część swoich składników odżywczych. Mimo wszystko wciąż nadaje się do smażenia, a nawet pieczenia w wysokich temperaturach, bo nie zmienia się w coś szkodliwego przy nagrzaniu. Pomyśl o nim jak o oleju uniwersalnym: nie pachnie kokosem, ale nadal ma tłuszcze MCT, więc możesz go używać nawet wtedy, gdy chcesz zachować smak potrawy bez nuty egzotyki.

Kiedy wybrać który? Jeśli chcesz czego, co pozostaje najbliżej natury i liczysz na maksimum wartości odżywczych – sięgnij po virgin. Kiedy chcesz jednak coś usmażyć lub wykorzystać w celach kosmetycznych – rafinowany będzie Twoim cichym wsparciem.  

Właściwości zdrowotne oleju kokosowego – fakty i mity kardiologiczne

Jakiś czas temu American Heart Association, czyli amerykańska organizacja zajmująca się publikacją wytycznych dotyczących chorób sercowo-naczyniowych, opublikowała informację, że olej kokosowy jest niezdrowy i szkodliwy dla serca. Czy to prawda, a może to po prostu świat zwariował? Raczej to drugie! Niestety, AHA jest tą samą organizacją, która swego czasu uznała też, że wszystkie tłuszcze są absolutnie niezdrowe, wliczając w to oczywiście roślinne tłuszcze, jak te z awokado, nasion lub pestek. To irracjonalne, zwłaszcza że Twój układ nerwowy przestaje hulać, jeżeli zabraknie w nim tłuszczów!

Na co pomaga olej kokosowy i dlaczego warto?

Zobacz, co może zdziałać:

• wsparcie w spalaniu tłuszczu – brzmi dziwnie, ale to właśnie olej kokosowy (TŁUSZCZ!) wspomaga... spalanie tłuszczu! Zaledwie 2 łyżki dziennie mogą pomóc zredukować tkankę tłuszczową na brzuchu, co potwierdzają badania. A to wszystko dzięki szybkiemu spalaniu kwasów tłuszczowych MCT;
• paliwo dla mózgu – olej kokosowy dostarcza ketony, które działają jak alternatywne paliwo dla mózgu. Badanie z 2006 roku dowiodło, że już 2 łyżki mogą błyskawicznie poprawić funkcje poznawcze osób z zaburzeniami pamięci;
• gojenie ran – olej kokosowy od lat stosowany jest w gojeniu ran. Pomaga tworzyć nową tkankę, wspiera działanie antyoksydantów i wzmacnia włókna kolagenowe, przyspieszając gojenie oparzeń i odleżyn;
• likwidacja wszy – jeżeli masz z nimi problem, możesz zrobić samodzielnie spray z oleju kokosowego i anyżu, który dosłownie wymiata w likwidacji wszy – lepiej niż niektóre preparaty apteczne!;
• naturalny paracetamol – olej kokosowy działa podobnie jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. paracetamol, ibuprofen), łagodząc ból, zmniejszając gorączkę i stan zapalny;
• wsparcie przy wrzodach – składniki oleju kokosowego wykazują działanie ochronne dla żołądka, porównywalne do popularnych leków przeciw wrzodom;
• tajna broń w walce z grzybicą – badania wskazują, że olej kokosowy jest w stanie skutecznie zwalczać niektóre gatunki grzybów, w tym oporne formy Candidy albicans;
• naturalna viagra – u szczurów olej kokosowy zmniejszył stres oksydacyjny w jądrach, co zwiększało poziom testosteronu. Może warto spróbować, jeżeli w ogień w sypialni powoli wygasa?;
• zmniejszanie obrzęku prostaty – badania na zwierzętach wykazały też, że olej kokosowy może zmniejszać wzrost prostaty;
• zdrowy profil lipidowy – olej kokosowy wspiera poziom „dobrego” cholesterolu HDL, co może pomóc w zdrowiu serca. Czyli jest zupełnie odwrotnie niż to, do czego próbowało przekonać nas AHA!;
• wspomaganie wchłaniania witamin – olej kokosowy zwiększa przyswajanie składników odżywczych rozpuszczalnych w tłuszczach, nawet skuteczniej niż niektóre inne oleje roślinne;
• wsparcie dla zdrowia kości – olej kokosowy zmniejsza stres oksydacyjny w kościach, co wspiera zdrowie kości i może przeciwdziałać osłabieniu struktury;
• naturalna ochrona SPF – olej kokosowy blokuje około 30% promieniowania UVA, zapewniając umiarkowaną ochronę przy zdrowym poziomie ekspozycji na słońce.

Praktyczne zastosowanie oleju kokosowego w domowym biohackingu

Olej kokosowy to prawdziwy gamechanger w Twoich codziennych nawykach! Choć większość z nas zna go jako pyszny dodatek do dań, jego zastosowania sięgają znacznie dalej:

• higiena jamy ustnej – płukanie jamy ustnej to absolutna podstawa porannego detoksu. Wystarczy jedna łyżka oleju kokosowego, którą trzymasz w ustach przez 10-20 minut. Ta metoda działa jak magnes na biofilm bakteryjny, ale warto wiedzieć, jak dokładnie olej kokosowy działa na zęby i dziąsła oraz poznać instrukcję obsługi w jamie ustnej, aby w pełni wykorzystać jego antybakteryjną moc;
• kosmetyczne czary mary – zięki swojej budowie cząsteczkowej olej kokosowy rewelacyjnie sprawdza się jako nawilżający balsam do ciała czy naturalny peeling. Jeśli szukasz bezpiecznego sposobu na odżywienie cery, dowiedz się, jak stosować olej kokosowy na skórę twarzy i ciała, aby zadbać o zdrowy wygląd i wzmocnić barierę hydrolipidową. Jego właściwości łagodzące są nieocenione przy drobnych podrażnieniach, a regularna aplikacja potrafi zrewolucjonizować codzienną rutynę pielęgnacyjną;
• kulinarne doznania – olej kokosowy to doskonały dodatek do różnorodnych potraw. Jego delikatny smak sprawdzi się w smoothie, curry, a nawet podczas pieczenia!;
• naturalny lek na suche włosy – użyj oleju kokosowego jako odżywki do włosów! Nałóż go na suche lub lekko wilgotne włosy, pozostaw na około 30 minut, a następnie umyj je jak zwykle. Zmagasz się z szorstkimi i suchymi końcówkami? Olej kokosowy to jeden z niewielu tłuszczów o strukturze zdolnej do wnikania głęboko w strukturę włosa. Sprawdź, dlaczego warto stosować olej kokosowy na włosy oraz jakie efekty przynosi regularne olejowanie przesuszonej czupryny. Tworząc na powierzchni pasm delikatny film, olej domyka łuski i zapobiega utracie cennych protein;
• STOP bakteriom – olej kokosowy może być świetnym środkiem do czyszczenia powierzchni w domu. Połącz go z octem i olejkiem eterycznym, a stworzysz naturalny środek czyszczący, który zagości w Twoim gospodarstwie domowym;
• wsparcie dla zdrowia – nasza propozycja dla Ciebie to połączenie oleju kokosowego z Chlorellą Pyrenoidosa Sorokiniana oraz sokiem z młodego jęczmienia. Taka combo mieszanka wesprze detox całego Twojego organizmu i dostarczy mu WSZYSTKIE niezbędne składniki odżywcze. Takie trio to prawdziwa bomba dobroci dla Twojego zdrowia!

Ile kosztuje olej kokosowy i dlaczego warto go mieć?

Wbrew pozorom wcale nie potrzebujesz kokosów, żeby go kupić! Możesz zafundować sobie butelkę tego złotego eliksiru za przystępną cenę, w zależności od jakości. Nierafinowany olej virgin to zwykle wydatek od 20 do 40 zł za litrową butelkę, co na pewno nie zrujnuje Twojego portfela. Rafinowany, bardziej neutralny w smaku, często jest jeszcze tańszy, a i tak nadal ma swoje zdrowotne atuty!

Bibliografia:

1.      Nevin, K. G., & Rajamohan, T. (2004). Medium Chain Triglycerides: An Assessment of Their Health Benefits. American Journal of Clinical Nutrition, 80(4), 1000-1001. doi:10.1093/ajcn/80.4.1000.

2.      Fernandez, M. L. (2015). Coconut Oil: A Heart-Healthy Fat? The American Journal of Clinical Nutrition, 102(1), 5-6. doi:10.3945/ajcn.115.110426.

3.      Borkow, G., & Gabbay, J. (2009). Coconut Oil and the Human Body: A Review of the Health Benefits. Nutrition Journal, 8(1), 21. doi:10.1186/1475-2891-8-21.