Kwas fulwowy: co to jest, czym różni się od humusowego, co robi w glebie i dlaczego w UE jest niedozwoloną nową żywnością

Kwas fulwowy jest reklamowany jako „młodszy brat” kwasu humusowego, który „lepiej się wchłania”. Jedno w tym zdaniu jest prawdą chemiczną: cząsteczki fulwowe są mniejsze i rozpuszczają się zarówno w kwasie, jak i w zasadzie. Reszta to obietnice, których w Unii Europejskiej nie wolno składać, bo kwas fulwowy jako składnik żywności i suplementów jest nową żywnością bez zezwolenia. Ten tekst wyjaśnia, czym jest ta frakcja, co robi w glebie i wodzie, skąd się ją pozyskuje, jaki ma status prawny i co mówią źródła o tym, że część osób mimo wszystko stosuje ją doustnie.

Autor: Redakcja Witalności · Aktualizacja: 2026-10-28 · Materiał informacyjny

Kwas fulwowy: co to jest i czym różni się od kwasu humusowego

Substancje humusowe to ciemna frakcja rozłożonej materii organicznej, której cząsteczki są tak różnorodne, że chemia nie opisuje ich wzorem, lecz zachowaniem w laboratorium. Gleboznawcy ekstrahują próbkę roztworem zasadowym, a następnie zakwaszają:

• to, co wytrąca się po zakwaszeniu, to kwasy huminowe (potocznie „kwas humusowy”);
• to, co pozostaje rozpuszczone w kwasie, to kwasy fulwowe;
• to, co w ogóle nie rozpuściło się w zasadzie, to huminy.

Kwas fulwowy jest więc definicją operacyjną: frakcja rozpuszczalna w obu środowiskach. Jej cząsteczki są mniejsze, jaśniejsze (żółte do brązowych; nazwa pochodzi od łacińskiego fulvus, płowy, żółtobrązowy) i zawierają więcej grup kwasowych niż kwasy huminowe. Z tej samej próbki leonardytu czy torfu można uzyskać różne proporcje obu frakcji, zależnie od metody; dlatego dwa produkty z napisem „kwas fulwowy” mogą być chemicznie różne. Podstawowe hasła: kwas fulwowy i kwas humusowy w naszym słowniku.

Skąd pozyskuje się kwas fulwowy: leonardyt, torf, shilajit

Trzy surowce, trzy pochodzenia:

W produktach spożywczych deklarowany „kwas fulwowy” pochodzi najczęściej z leonardytu albo z shilajitu; etykieta rzadko podaje surowiec, bo prawo tego nie wymaga. O tym, jak powstają substancje humusowe i czym różnią się te trzy surowce, piszemy w tekście substancje humusowe: leonardyt, torf, shilajit, a o samym shilajicie w tekście shilajit i mumijo: historia i status w UE.

Co kwas fulwowy robi w glebie i wodzie: rola w środowisku

Jako część materii organicznej gleby kwasy fulwowe uczestniczą w tym, co Europejska Agencja Środowiska opisuje we wskaźniku „Water retention”: materia organiczna w glebach mineralnych może wchłonąć wielokrotność swojej masy w wodzie, co ogranicza spływ po ulewach i magazynuje wodę na susze. Raport EEA „Soil monitoring in Europe” (2021) przypisuje węglowi organicznemu gleby filtrowanie i magazynowanie wody, składników pokarmowych i zanieczyszczeń, a FAO (Soils Bulletin 80) wiąże materię organiczną z infiltracją, strukturą gleby i dostępnością składników dla roślin.

Kwasy fulwowe mają w tym układzie szczególną rolę ze względu na rozpuszczalność: przemieszczają się z wodą glebową, przenosząc związane z nimi jony metali i składniki, i są obecne w wodach powierzchniowych wypływających z torfowisk, którym nadają herbaciany kolor. Dla stacji uzdatniania to problem: substancje humusowe trzeba usunąć przed chlorowaniem, bo z chlorem tworzą produkty uboczne. W ogrodnictwie ekstrakty humusowe, w tym fulwowe, sprzedaje się jako składniki nawozów i polepszaczy gleby; rozporządzenie (UE) 2019/1009 dopuszcza torf, leonardyt i lignit w nawozach organicznych, organiczno-mineralnych i organicznych polepszaczach gleby. Wszystko powyższe dotyczy gleby, roślin i wody; nic z tego nie opisuje organizmu człowieka.

Status kwasu fulwowego w UE: nowa żywność bez zezwolenia

Rozporządzenie (UE) 2015/2283 definiuje nową żywność jako żywność niespożywaną w UE w znaczącym stopniu przed 15 maja 1997 r.; taka żywność wymaga zezwolenia Komisji po ocenie bezpieczeństwa przez EFSA, a dopuszczone pozycje trafiają do wykazu unijnego (rozporządzenie wykonawcze 2017/2470). Komisja prowadzi katalog statusu, którego wpisy dla substancji humusowych streszcza Verbraucherzentrale w materiale ze stanem na 2 września 2025 r.:

• kwas fulwowy: nowa żywność zarówno w suplementach diety, jak i w żywności konwencjonalnej; wymaga zezwolenia; obecnie niedozwolony jako składnik;
• kwas humusowy: dozwolony tylko w suplementach diety;
• mumijo (shilajit): dozwolone wyłącznie jako składnik suplementów diety.

Konsekwencje są konkretne. Produkt deklarujący „kwas fulwowy” jako składnik nie ma w UE podstawy prawnej, dopóki ktoś nie uzyska zezwolenia; organy nadzoru traktują go jako składnik niedozwolony; o minerale, który ma w UE podobny status, piszemy w tekście klinoptylolit: co to jest i skąd pochodzi. Do tego dochodzi rozporządzenie (WE) nr 1924/2006: dla kwasu fulwowego nie ma w unijnym rejestrze żadnego oświadczenia zdrowotnego, więc zdania o „wchłanianiu”, „minerałach” czy „energii” na etykiecie i w reklamie są niedozwolone. Katalog może się zmienić, w którąkolwiek stronę; sprawdzaj datę aktualizacji tego tekstu i link do katalogu w źródłach.

Część osób stosuje kwas fulwowy doustnie: fakty bez obietnic

Mówimy to wprost, bo tak jest: produkty z kwasem fulwowym, w kroplach, proszkach i jako shilajit, kupuje się i stosuje doustnie, mimo braku zezwolenia w UE. Nie oceniamy tych osób i nie zalecamy takiego użycia; podajemy, co o spożyciu mówi Verbraucherzentrale (stan 2 września 2025 r.):

• brak danych o bezpieczeństwie długotrwałego stosowania, zwłaszcza w ciąży, podczas karmienia i u dzieci;
• produkty mumijo, częste źródło kwasu fulwowego, wielokrotnie zawierały podwyższone ilości metali ciężkich; limity ołowiu, kadmu i rtęci w suplementach określa rozporządzenie (UE) 2023/915;
• kwas humusowy może wiązać leki i składniki odżywcze w przewodzie pokarmowym; dla frakcji fulwowej, chemicznie pokrewnej, rozsądne jest to samo założenie i odstęp od leków.

Jeśli ktoś mimo to podejmuje taką decyzję, minimum to certyfikat analizy partii na metale ciężkie, informacja o surowcu i rozmowa z lekarzem lub farmaceutą o przyjmowanych lekach. Obietnic efektu nie składa nikt uprawniony, a kto je składa, łamie prawo.

Kwas fulwowy w reklamie: pięć zdań, które są oświadczeniami bez rejestru

Dla porządku, bo kupujący spotyka je codziennie: „lepiej się wchłania niż humusowy”, „transportuje minerały do komórek”, „dodaje energii”, „70 pierwiastków śladowych”, „naturalny elektrolit”. Każde z nich jest w świetle rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 oświadczeniem zdrowotnym lub żywieniowym bez wpisu w rejestrze, a przy składniku będącym niedozwoloną nową żywnością dodatkowo reklamuje coś, czego nie wolno sprzedawać jako żywność. Zdanie o „przenoszeniu jonów” jest prawdziwe dla gleby i wody; przeniesienie go na organizm człowieka to już obietnica, nie fakt.

Nie twierdzimy, że kwas fulwowy jest bezwartościowy; twierdzimy, że nikt nie wykazał jego wartości dla ludzi według standardów, które obowiązują w UE, i że prawo zabrania mówić inaczej. O tym, jak czytać oświadczenia na suplementach w ogóle, piszemy w tekście oświadczenia zdrowotne na suplementach.

Jak czytać etykietę produktu z kwasem fulwowym: lista kontrolna

• Czy „kwas fulwowy” jest deklarowanym składnikiem? Jeśli tak, produkt wymaga wyjaśnienia podstawy prawnej od producenta (status nowej żywności).
• Czy to raczej „kwas humusowy” lub „mumijo”? Te mają w katalogu KE status dopuszczalny wyłącznie w suplementach; sprawdź, czy produkt jest suplementem, a nie napojem czy „żywnością funkcjonalną”.
• Surowiec i pochodzenie: leonardyt (złoże, kraj) czy shilajit (region górski)?
• Certyfikat analizy partii na ołów, kadm, rtęć, arsen według rozporządzenia 2023/915.
• Brak obietnic: etykieta i strona bez zdań o działaniu; obecność takich zdań to sygnał, że producent nie zna przepisów albo je ignoruje.
• Nawóz czy suplement? Produkty do gleby mają kategorię PFC i dawkę na hektar; nie służą do picia. Szerzej: kwas humusowy do picia a nawóz.

Kwas fulwowy w Witalności: jak go opisujemy

Produkt z kwasem humusowym w ofercie Witalności deklaruje również kwas fulwowy. Opisujemy to zgodnie ze stanem prawnym z tego tekstu: kwas humusowy jest w katalogu KE dopuszczony wyłącznie w suplementach, kwas fulwowy jako składnik jest obecnie niedozwoloną nową żywnością, a dla żadnej z tych substancji nie ma oświadczeń zdrowotnych. Nie zalecamy spożycia, nie obiecujemy efektów; opisujemy, czym są te substancje, co robią dla gleby i wody i co mówi prawo, a decyzję zostawiamy kupującemu, razem z informacją, że część osób stosuje je doustnie na własną odpowiedzialność.

To stanowisko będzie aktualizowane wraz z katalogiem Komisji Europejskiej; data ostatniej aktualizacji tekstu jest nad tytułem.

Najczęstsze pytania

Zobacz też

• Kwas humusowy do picia