Ta lista nie ocenia produktów — wskazuje miejsca, w których opakowanie rozmija się z tym, czego przepisy wymagają albo co dopuszczają. Każdą z siedmiu flag opisujemy w trzech krokach: co widzisz, dlaczego to problem i jak to sprawdzić. Cztery z nich wskazują na naruszenie przepisu, a pozostałe trzy — na konstrukcję, która naruszenia nie usuwa, na informację dobrowolną i na pomieszanie dwóch kategorii prawnych.
Czerwonych flag jest siedem, a każda ma podstawę w konkretnym przepisie albo we wpisie rejestrowym. Najcięższa to obietnica efektu zdrowotnego przy surowcu, który nie ma wpisu w rejestrze UE. W publicznym zrzucie rejestru z 14 lutego 2013 roku jest 240 wpisów dopuszczonych i 1800 odmownych, a osobno 1548 oświadczeń dotyczących roślin Komisja wstrzymała. Dopisek o braku oceny urzędowej niczego nie ratuje — przesądził to wyrok TSUE C-386/23. Z samego opakowania nie sprawdzisz natomiast pochodzenia partii ani wyników badań na zanieczyszczenia.
01Czerwone flagi na opakowaniu: jak korzystać z tej listy
Ta lista nie ocenia produktów. Wskazuje miejsca, w których opakowanie rozmija się z tym, czego przepisy wymagają albo co dopuszczają. Każdą flagę opisujemy w trzech krokach: co widzisz, dlaczego to problem i jak sprawdzić.
Cztery flagi wskazują na naruszenie przepisu: pierwsza, druga, piąta i szósta. Trzecia to konstrukcja, która naruszenia nie usuwa, tylko je dokumentuje. Czwarta dotyczy informacji, której żaden przepis o suplementach nie wymaga, a siódma to pomieszanie dwóch kategorii prawnych.
Wykaz obowiązkowych informacji zakładamy jako znany — rozbieramy go w tekście o tym, jak czytać etykietę suplementu.
02Flaga pierwsza: obietnica efektu bez wpisu w rejestrze
Co widzisz: obok nazwy rośliny albo grzyba stoi zdanie o efekcie zdrowotnym.
Dlaczego to problem: oświadczenia zdrowotne wolno stosować tylko wtedy, gdy zostały dopuszczone i wpisane do rejestru unijnego. W publicznym pliku rejestru — zrzucie z 14 lutego 2013 roku — jest 240 wpisów dopuszczonych i 1800 odmownych. Osobno od rejestru 1548 oświadczeń dotyczących roślin Komisja wstrzymała — od 2010 roku nie są ani dopuszczone, ani odrzucone.
Dla części surowców nie ma tam ani jednego wpisu: chlorella, spirulina, ashwagandha, różeniec, chaga, kwasy humusowe i fulwowe, zeolit. Dla trzech gatunków grzybów wpisy w rejestrze są, ale wszystkie mają status Non-authorised: Entry Id 4407 dla Ganoderma lucidum, 3127 i 4390 dla Cordyceps sinensis, 3774 dla Lentinula edodes. Chaga nie występuje w rejestrze pod żadną nazwą — dlatego stoi w wyliczeniu wyżej. Powód odmowy przy dwóch wpisach: efekt jest „not sufficiently defined to be able to be assessed”, czyli nie dało się go ocenić.
Jak sprawdzić: wpisać nazwę substancji w wyszukiwarce rejestru UE i odczytać kolumnę statusu. Wyjątek dotyczy flawanoli kakao: rozporządzenie Komisji (UE) nr 851/2013 z 3 września 2013 roku wpisało do wykazu jedno oświadczenie o nich — pod warunkiem 200 mg flawanoli o stopniu polimeryzacji 1-10 w dziennej porcji i tylko dla napojów z kakao albo czekolady gorzkiej. Pierwotne zezwolenie było imienne i pięcioletnie — szerzej przy flawanolach kakaowych.
Zdanie o efekcie zdrowotnym przy surowcu bez wpisu w rejestrze UE to najcięższa flaga — status każdej substancji odczytuje się w wyszukiwarce rejestru, w kolumnie statusu.
03Flaga druga i trzecia: formuły, które nie legalizują obietnicy
Co widzisz: formułę, która ma obietnicę osłabić albo obejść. Dwie są najczęstsze.
Pierwsza to „tradycyjnie stosowany na …”. Sformułowanie jest niedopuszczone, bo oświadczenie zdrowotne definiuje się przez treść, nie przez formę: art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 obejmuje każde stwierdzenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia związek między żywnością a zdrowiem.
Druga to dopisek, że urząd oceny nie przeprowadził. Wyrok TSUE w sprawie C-386/23 Novel Nutriology z 30 kwietnia 2025 roku (ECLI:EU:C:2025:304) rozstrzygnął to jednoznacznie: oświadczeń o substancjach roślinnych nie wolno używać w reklamie handlowej bez uprzedniego dopuszczenia, także w czasie przedłużającego się zawieszenia oceny przez Komisję.
Dlaczego to problem praktycznie: taki dopisek dokumentuje świadomość braku dopuszczenia. W sprawie WSA VII SA/Wa 1062/20, utrzymanej wyrokiem NSA II GSK 919/21, encyklopedyczna proza o roślinach na stronie sklepu kosztowała dwie kary po 10 000 zł; karano nawet sformułowanie „działa antyoksydacyjnie”.
Jak sprawdzić: w rejestrze nie ma tu czego szukać — sama obecność formuły jest sygnałem. Mechanizm opisujemy przy oświadczeniach zdrowotnych na suplementach.
Ani formuła „tradycyjnie stosowany na …”, ani dopisek o braku oceny urzędowej nie legalizują obietnicy — o kwalifikacji decyduje treść zdania, co przesądził wyrok TSUE C-386/23.
04Flaga czwarta: ekstrakt bez części rośliny i rozpuszczalnika
Co widzisz: „ekstrakt 10:1” albo „standaryzowany ekstrakt”, bez części użytkowej rośliny i bez rozpuszczalnika.
Dlaczego to problem, choć nie jest naruszeniem: rozporządzenie o oznakowaniu suplementów diety nie wymaga ani organu rośliny, ani stosunku surowca do wyciągu, ani rozpuszczalnika — sam mnożnik jest więc dobrowolnym dodatkiem producenta, a nie deklaracją regulowaną przepisem. Co ten mnożnik znaczy i czego nie znaczy, rozbieramy przy zapisie 10:1. Dla tej flagi liczy się skutek praktyczny: „10:1” bez organu i rozpuszczalnika nie pozwala porównać dwóch opakowań, bo nie wiadomo, z czego i czym wyciąg powstał.
Punktem odniesienia jest lek roślinny. Monografia różeńca górskiego EMA/HMPC/232091/2011 z 27 marca 2012 roku określa wyciąg suchy o DER 1,5–5:1 i etanol 67–70% v/v, a obok stawia warunek „wąskiego zakresu DER i ustalonego stężenia etanolu dla każdego produktu leczniczego”. Pobrany dokument nosi adnotację „Superseded”.
Mocniejszy jest przykład odmowy: w dokumencie EMA/HMPC/681519/2012 z 9 lipca 2013 roku europejski komitet uznał, że monografii dla korzenia ashwagandhy ustanowić nie można, a pierwszy powód brzmi: „insufficient extract specification according to pharmaceutical requirements” — i to mimo danych o stosowaniu takich produktów w Unii.
Jak sprawdzić: poprosić sprzedawcę o specyfikację surowca albo certyfikat analizy partii i zobaczyć, czy podano organ rośliny, DER i rozpuszczalnik — jak wybrać ekstrakt roślinny.
„Ekstrakt 10:1” bez organu rośliny i rozpuszczalnika nie łamie przepisu, ale uniemożliwia porównanie dwóch opakowań — te dane trzeba wyprosić w specyfikacji surowca.
05Flaga piąta: forma chemiczna spoza załącznika nr 2
Co widzisz: nazwę formy chemicznej składnika, której nie da się z niczym porównać.
Dlaczego to problem: załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 9 października 2007 roku, w brzmieniu tekstu jednolitego Dz. U. z 2023 r. poz. 79, jest wykazem zamkniętym. Forma, której w nim nie ma, nie może być użyta w produkcji suplementu diety. Numeracja składników mineralnych kończy się pozycją 142, a obok niej stoją pozycje literowane: 20a, 41a, 41b, 57a i 58a.
Nietypowa nazwa sama z siebie nie jest zarzutem: przy magnezie dopuszczonych form jest 23, od octanu po L-treonian.
Wykaz się zmienia i to jest sedno tej flagi. Nowelizacja Dz. U. z 2025 r. poz. 1182 dodała monohydrat kalcydiolu, winian adypinianu wodorotlenku żelaza (nano) oraz kazeinian żelaza z mleka. Nowelizacja Dz. U. z 2026 r. poz. 1115, ogłoszona 21 sierpnia 2026 roku i obowiązująca po 14 dniach, dopisała monosodową sól kwasu L-5-metylotetrahydrofoliowego oraz L-treonian magnezu jako pozycję 41b.
Jak sprawdzić: odczytać tekst jednolity, a potem obie nowelizacje osobno. Tekst jednolity nie zawiera zmian ogłoszonych po nim — to najczęstsza pułapka przy ustalaniu stanu prawnego.
Załącznik nr 2 jest wykazem zamkniętym, a formy spoza niego nie wolno użyć w produkcji; wykaz zmieniają nowelizacje, których tekst jednolity z 2023 roku jeszcze nie zawiera.
06Flaga szósta: brak zalecanej dziennej porcji na etykiecie
Co widzisz: zawartości podane na kapsułkę albo na 100 g, bez zalecanej porcji dziennej — albo brak ostrzeżenia o jej nieprzekraczaniu.
Dlaczego to problem: zalecana porcja dzienna to jedna z obowiązkowych informacji z § 5 ust. 2, a wszystkie deklarowane zawartości podaje się w przeliczeniu właśnie na nią. Jej brak nie jest więc drobnym niedopatrzeniem redakcyjnym — unieważnia każdą inną liczbę na opakowaniu. Skąd bierze się cała lista obowiązkowa i skąd pochodzą same liczby, opisujemy przy czytaniu etykiety suplementu.
Konkret: ta sama deklaracja zawartości może dotyczyć jednej kapsułki albo czterech. Dopóki nie wiadomo, ile kapsułek stanowi porcję dzienną, liczba z opakowania nie ma mianownika.
Co robić, gdy porcji nie ma: poprosić sprzedawcę o nią na piśmie, razem z informacją, ile kapsułek ją stanowi. Odpowiedź „to zależy od potrzeb” jest odpowiedzią odmowną.
Jak sprawdzić: znaleźć porcję dzienną i przeliczyć na nią wszystkie deklaracje. Bez tego porównujesz liczby o różnych mianownikach.
Zalecana dzienna porcja jest informacją obowiązkową i mianownikiem wszystkich deklaracji — bez niej żadna liczba z opakowania nie daje się porównać z inną.
07Flaga siódma: monografia leku przywołana przy suplemencie
Co widzisz: opis suplementu, który powołuje się na monografię ziołową albo na „zarejestrowane wskazanie” — tak, jakby dotyczyły tego opakowania.
Dlaczego to problem: monografie Komitetu do spraw Roślinnych Produktów Leczniczych dotyczą tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych, rejestrowanych na podstawie art. 16d ust. 1 dyrektywy 2001/83/WE. Suplement diety należy do innej kategorii prawnej i przechodzi inną procedurę. Przeniesienie wskazania z monografii na suplement jest oświadczeniem zdrowotnym — i to takim, którego dla tego produktu nikt nie dopuścił.
Druga pułapka: dokument bywa nieaktualny. Monografia różeńca, którą pobraliśmy, nosi adnotację „Superseded”, więc powoływanie się na nią bez sprawdzenia statusu jest błędem samym w sobie.
Jak sprawdzić: ustalić kategorię produktu, nie jego wygląd. Lek roślinny ma pozwolenie na dopuszczenie do obrotu i ulotkę zgodną z jego treścią; suplement diety zgłasza się przed pierwszym wprowadzeniem do obrotu, a za skład odpowiada przedsiębiorca. Różnicę procedur opisujemy przy suplemencie diety i leku roślinnym.
Istnieje uczciwa droga sięgnięcia po dorobek monografii: podać za nią specyfikację przetworu. To fakt techniczny, nie obietnica.
Monografia ziołowa dotyczy leku roślinnego, nie suplementu; przeniesienie z niej wskazania jest oświadczeniem zdrowotnym bez dopuszczenia, a dokument bywa oznaczony „Superseded”.
08Czego z opakowania nie sprawdzisz: granice listy flag
Część rzeczy sprawdzić się z opakowania nie da, a część świadomie pomijamy.
Czego nie podajemy i dlaczego:
Czego opakowanie nie pokaże: pochodzenia partii surowca ani wyników badań na zanieczyszczenia. Przy wyrobach kakaowych poziomy kadmu ustala rozporządzenie (UE) 2023/915, a zależą one od zawartości suchej masy kakaowej, nie od nazwy handlowej wyrobu; limity są aktualizowane, więc odczytuje się je z wersji obowiązującej, nie z brzmienia ogłoszonego 5 maja 2023 roku. Same progi i ich układ rozbieramy przy kadmie w kakao. Dla tej listy wystarcza jeden wniosek: zgodność z limitem nie znaczy niska zawartość, więc pytanie do sprzedawcy brzmi „jaki jest wynik badania partii”, a nie „czy produkt jest zgodny z prawem”.
Sygnał odwrotny do intuicji na koniec: brak zdania o działaniu nie jest luką w opisie produktu, tylko konsekwencją reżimu oświadczeń — dlaczego tak jest, rozbieramy przy oświadczeniach zdrowotnych na suplementach. Dla tej listy liczy się arytmetyka odwrotna: im więcej flag z tabeli powyżej naliczysz na jednym opakowaniu, tym więcej pytań warto zadać sprzedawcy przed zakupem, a nie po nim.
Z opakowania nie odczytasz pochodzenia partii ani wyników badań na zanieczyszczenia, a zgodność z limitem nie znaczy niskiej zawartości — o wynik badania partii trzeba zapytać.
- referencyjnych wartości spożycia w liczbach — § 4 ust. 2 i § 5 ust. 5 odsyłają do załącznika XIII rozporządzenia nr 1169/2011, którego nie odczytaliśmy u źródła;
- liczb z załącznika nr 3 rozporządzenia z 2007 roku — w tekście jednolitym stoi przy nim jedno słowo: „(uchylony)”;
- zakresów referencyjnych badań laboratoryjnych ani interpretacji wyników — nie czyta się ich z opakowania;
- dzisiejszego statusu oświadczenia o flawanolach kakao dla innych przedsiębiorców — publiczny plik rejestru Komisji to zrzut z 14 lutego 2013 roku, liczący 727 stron; stan aktualny sprawdza się w wersji online.
09Najczęstsze pytania
Nie każda — decyduje to, czy dla substancji istnieje dopuszczone oświadczenie i czy produkt spełnia jego warunki. Pierwszy krok to sprawdzenie nazwy w rejestrze UE.
10Zobacz też
- Jak sprawdzić akt prawny
- Jak sprawdzić oświadczenie zdrowotne
- Jak wybrać suplement diety
- Na co patrzeć kupując kakao
- Próg 15 procent w suplemencie
- Oznaczenia na suplementach
| # | czerwona flaga | gdzie sprawdzić |
|---|---|---|
| 1 | obietnica efektu zdrowotnego przy surowcu bez wpisu w rejestrze | rejestr UE oświadczeń |
| 2 | niedopuszczona formuła „tradycyjnie stosowany na …” | art. 2 ust. 2 pkt 5 rozp. (WE) nr 1924/2006 |
| 3 | dopisek o braku oceny urzędowej | wyrok TSUE C-386/23 |
| 4 | ekstrakt bez części rośliny i rozpuszczalnika | monografie EMA |
| 5 | forma chemiczna spoza załącznika nr 2 | Dz. U. z 2023 r. poz. 79 |
| 6 | brak zalecanej dziennej porcji | § 5 ust. 2 pkt 3 rozp. MZ z 9 października 2007 r. |
| 7 | monografia leku przywołana przy suplemencie | dyrektywa 2001/83/WE |
Ocenie poddano dwa odrębne systemy i w obu zostały luki. W systemie oświadczeń zdrowotnych zrzut rejestru UE z 14 lutego 2013 roku zawiera 240 wpisów dopuszczonych i 1800 odmownych, ale 1548 oświadczeń dotyczących roślin Komisja wstrzymała i od 2010 roku nie są one ani dopuszczone, ani odrzucone — dla tych surowców wyniku oceny po prostu nie ma. Przy części wpisów grzybowych powodem odmowy było to, że deklarowanego efektu nie dało się ocenić, bo nie był dostatecznie zdefiniowany. W systemie leków roślinnych komitet EMA opisał wyciąg z różeńca przez DER 1,5–5:1 i etanol 67–70% v/v, natomiast dla korzenia ashwagandhy monografii nie ustanowił, podając jako pierwszy powód niewystarczającą specyfikację wyciągu. Nie zbadano zaś tego, czego ta lista dotyczy na końcu: ani rejestr, ani monografia nie mówią nic o pochodzeniu konkretnej partii surowca i o wynikach jej badań na zanieczyszczenia.
11Najczęstsze pytania
Gdzie sprawdzić, czy dla rośliny istnieje dopuszczone oświadczenie?
W rejestrze UE oświadczeń, w wersji online. Publiczny plik PDF Komisji jest zrzutem z 14 lutego 2013 roku i nie obejmuje wpisów późniejszych.
Czy dopisek o braku oceny urzędowej ratuje sytuację?
Nie. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-386/23 orzekł, że zawieszenie oceny nie uprawnia do używania oświadczenia w reklamie handlowej.
Czy brak DER i rozpuszczalnika na opakowaniu łamie przepisy?
Nie. Rozporządzenie o oznakowaniu suplementów diety nie wymaga ani części użytkowej rośliny, ani DER, ani rozpuszczalnika — podanie tych danych jest dobrowolne.
Jak ustalić, czy forma chemiczna składnika jest dopuszczona?
Odczytać załącznik nr 2 tekstu jednolitego Dz. U. z 2023 r. poz. 79, a potem nowelizacje z 2025 r. poz. 1182 oraz z 2026 r. poz. 1115.
Dlaczego zalecana dzienna porcja jest tak ważna przy porównywaniu?
Bo wszystkie deklarowane zawartości podaje się w przeliczeniu właśnie na nią, zgodnie z § 5 ust. 4.
Co zrobić, gdy opis suplementu powołuje się na monografię EMA?
Sprawdzić dwie rzeczy: czy dokument nie nosi adnotacji „Superseded” i co dokładnie z niego przeniesiono. Wskazanie przeniesione na suplement jest oświadczeniem zdrowotnym bez dopuszczenia; sama specyfikacja przetworu — organ rośliny, DER, rozpuszczalnik — jest faktem technicznym i wolno o nią zapytać sprzedawcę.
Witalne Suplementy i Żywność funkcjonalna — zobacz, co mamy w ofercie.
12Źródła
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9.10.2007 w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety — tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 79, § 4 ust. 2, § 5 oraz załącznik nr 2 isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19.08.2026 zmieniające rozporządzenie w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety, Dz. U. z 2026 r. poz. 1115 api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1115/text.pdf
- Komisja Europejska, Rejestr UE oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych — statusy wpisów, wersja online ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-cla
- EFSA, Health claims (art. 13) — 1548 oświadczeń dotyczących roślin wstrzymanych efsa.europa.eu/en/topics/health-claims-art-13
- TSUE, C-386/23 Novel Nutriology, wyrok 30.04.2025, ECLI:EU:C:2025:304 curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-386/23
- EMA HMPC, Public statement on Withania somnifera (L.) Dunal, radix, EMA/HMPC/681519/2012, 9.07.2013 ema.europa.eu/en/documents/public-statement/final-pu
